Onderzoekers van de Global Burden of Crop Loss (GBCL) waarschuwen dat gewasverliezen door klimaatschokken, plagen en ziekten de voedselonzekerheid in Afrika verergeren. De analyse noemt grillige neerslag, overstromingen en biologische dreigingen als belangrijke oorzaken die opbrengsten verminderen, inkomens drukken en zowel nationale voedselaanvoeren als wereldwijde grondstoffenmarkten beïnvloeden. In Kimilili (westelijk Kenia) is de zelfvoorzienende boerin Salome Kibunde vrijwel volledig afhankelijk van regen; in 2025 leidde onregelmatige neerslag tot slechtere kieming en later tot rotte maïs, met een stijging van ongeveer twee naar zes zakken rotte maïs op haar vijf hectares.
In Nigeria benadrukt Yunusa Halidu van de All Farmers Association of Nigeria dat overstromingen sterk zijn toegenomen en een grote uitdaging vormen voor boeren met tientallen hectares in Abuja en Nasarawa State. Komlavi Akpoti van het International Water Management Institute stelt dat klimaatschokken in slechte jaren de nationale gewasproductie met bijna een derde kunnen verminderen; basisgewassen laten opbrengstdalingen van 5 tot 15 procent zien en cacaoproductie in Ghana daalt in droogtejaren met ongeveer 5 tot 7 procent.
Plagen en ziekten veroorzaken ook grote economische schade: CABI-onderzoeker Edward Onkendi verwijst naar studies in twaalf landen waar aardappelcyste-aaltjes en soft rot jaarlijkse verliezen van respectievelijk tot US$208 million en US$35 million veroorzaken, en waarbij de aardappelsector wordt geschat op ongeveer US$500 million. GBCL-modellering, die ook voorbeelden noemt zoals Tom Kirk van AbacusBio die maïsverliezen in 2022 op bijna US$200 billion schat (cijfers nog afgerond), heeft tot doel te laten zien waar en waarom verliezen optreden. Onderzoekers noemen als prioriteiten het uitbreiden van kleinschalige irrigatie, wateropslag, krediet voor veerkrachtige zaden en betere seizoensdata om opbrengsten te stabiliseren en bestaansmiddelen te beschermen.
Moeilijke woorden
- gewasverlies — verlies van landbouwproducten door schadegewasverliezen
- klimaatschok — plotselinge extreme weersgebeurtenis die landbouw treftklimaatschokken
- biologische dreiging — organismen of ziekten die planten beschadigenbiologische dreigingen
- opbrengst — hoeveelheid product die een veld oplevertopbrengsten
- voedselonzekerheid — situatie met onvoldoende en onbetrouwbaar voedsel
- bestaansmiddel — middel waarmee mensen in hun levensonderhoud voorzienbestaansmiddelen
- irrigatie — kunstmatige toevoer van water naar akkers
- plaag — organisme dat planten of gewassen aantastPlagen
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Hoe kan kleinschalige irrigatie in uw regio helpen bij onregelmatige neerslag? Geef redenen en voorbeelden.
- Welke van de genoemde bedreigingen (klimaatschokken, plagen, ziekten) denkt u dat het grootste risico vormt voor lokale boeren, en waarom?
- Welke praktische obstakels kunnen bestaan bij het verstrekken van krediet voor veerkrachtige zaden aan kleine boeren?
Gerelateerde artikelen
Aardappelen krijgen grotere rol in de DRC
Samenwerking tussen regering, NGO’s, onderzoekers en boeren maakt dat aardappelteelt in delen van Noord-Kivu belangrijker wordt. Verbeterde zaden, training en beleid helpen hogere opbrengst ondanks ziekten, slechte wegen en bodemuitputting.
Kans op sterke El Niño kan orkaanseizoen veranderen
Wetenschappers waarschuwen dat El Niño dit jaar kan toenemen. Modellen zoals het ECMWF voorspellen een grotere kans, en onderzoekers volgen warmere Pacifische wateren. Het effect op het Atlantische orkaanseizoen hangt van timing en andere factoren af.
Voedselonzekerheid door verstoring van meststofhandel
Een conflict in het Midden-Oosten en beperkingen op scheepvaart via de Straat van Hormuz verstoren olie- en meststofleveranties. Experts waarschuwen voor hogere voedselprijzen en meer honger en pleiten voor agroecologie en lokale bio-meststoffen.
