Generatieve AI verandert desinformatieCEFR B2
14 nov 2025
Gebaseerd op Metamorphosis Foundation, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door Hartono Creative Studio, Unsplash
In een interview dat op 12 november 2025 werd gepubliceerd door Antidisinfo.net en gedeeld met Global Voices en Metamorphosis Foundation, legt Laura Jasper van The Hague Centre for Strategic Studies uit hoe generatieve AI de aard van buitenlandse inmenging verandert. De kernverandering is dat desinformatie nu met ongekende snelheid, op grote schaal en met hoge mate van personalisering kan worden geproduceerd en verspreid, waardoor boodschappen gemakkelijk gericht kunnen worden op specifieke groepen.
Jasper benadrukt dat attributie van complexe campagnes minder vaak een kwestie van zekerheid is en meer een kwestie van waarschijnlijkheid. Tegenaars maken gebruik van tussenpersonen, false flags en commerciële tools, waaronder generatieve AI, wat directe toeschrijving bemoeilijkt. Daarom moeten analisten vertrouwensniveaus (bijvoorbeeld laag, gemiddeld, hoog) toekennen en de basis van hun bewijs openbaar maken. Deze transparantie helpt geloofwaardigheid te behouden en gedeelde kennis op te bouwen.
HCSS-studies over Europa en de Indo-Pacific tonen een gemeenschappelijke kwetsbaarheid: een sterke afhankelijkheid van commerciële platforms gecombineerd met scheuren in sociaal vertrouwen, zoals polarisatie en laag vertrouwen in instituties. Om vast te stellen of een buitenlandse campagne succesvol is, moeten analisten zichtbare gedragsveranderingen meten en niet alleen meningsverschuivingen; dat vraagt om heldere baselines en tegenfeitelijke scenario's. Jasper adviseert het combineren van kwantitatieve data — peilingen, mobiliteitsgegevens, transacties en participatierapporten — met kwalitatieve inzichten uit interviews en focusgroepen. Ze verwijst naar de studie "Start with the End: Effect Measurement of Behavioural Influencing in Military Operations" als basis voor deze aanpak.
Op vragen over juridische grijze zones weigert Jasper methoden aan te bevelen die suggereren buiten de wet te opereren. In plaats daarvan pleit zij voor brede maatschappelijke betrokkenheid: lokale actoren, onderzoeksjournalisten en gemeenschapsopbouwers moeten helpen vertrouwen op te bouwen en reacties op de gemeenschaps- en buurtniveau oppakken, niet alleen vanuit de hoogste overheidsniveaus.
Moeilijke woorden
- generatief — techniek die automatisch nieuwe inhoud of data maaktgeneratieve
- desinformatie — bewust valse of misleidende informatie bedoeld om te manipuleren
- attributie — toekenning van oorzaak of verantwoordelijkheid aan een actor
- tussenpersoon — iemand die bemiddelt tussen twee partijen of bronnentussenpersonen
- vertrouwensniveau — mate van vertrouwen die mensen of organisaties hebbenvertrouwensniveaus
- gedragsverandering — wijziging in hoe mensen zich gedragen of handelengedragsveranderingen
- tegenfeitelijk scenario — hypothetisch alternatief dat laat zien wat anders zou zijntegenfeitelijke scenario's
- kwantitatief — op cijfers en meetbare gegevens gebaseerd of gerichtkwantitatieve
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke risico's en voordelen ziet u in het gebruik van generatieve AI voor informatieverspreiding en weerbaarheid? Geef voorbeelden.
- Hoe zouden analisten in uw land zichtbare gedragsveranderingen meten? Noem concrete kwantitatieve en kwalitatieve bronnen.
- Op welke manieren kunnen lokale actoren en onderzoeksjournalisten helpen vertrouwen in hun gemeenschap herstellen? Geef concrete suggesties.
Gerelateerde artikelen
Batterij uit de bodem voedt landbouwsensoren
Een spin-off van de University of Bath ontwikkelde Bactery, een batterij die energie oogst uit bodembacteriën om sensoren en IoT-apparaten op landbouwgrond van stroom te voorzien. Het apparaat is getest in Brazilië en de makers willen opschalen.