Gecoördineerde botaanvallen op Instagram in Westelijke BalkanCEFR B2
29 nov 2025
Gebaseerd op Metamorphosis Foundation, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door Maria Ivanova, Unsplash
Rapporten van Meta.mk News Agency op 16 en 23 november 2025 beschrijven bijna gelijktijdige, gecoördineerde botcampagnes op Instagram in de Westelijke Balkan. De aanvallen leken bedoeld om automatiseringsregels van platforms te misbruiken en zo activistische en journalistieke stemmen te onderdrukken.
In Servië registreerde Students in Blockade een plotselinge toename van verdachte volgers op een hoofdprofiel met meer dan 1 miljoen volgers. Onderzoekers, waaronder Balša Bulatović, identificeerden twee hoofdtactieken: een stortvloed van vaak buitenlandse nepaccounts en massale meldingen die automatische moderatiesystemen moesten triggeren. IT Blokada meldde aanvallen op communicatiekanalen. Professor Djordje Krivokapic zei dat collectieve actie hielp de accounts te herstellen en noemde de operatie manipulatief, niet een klassieke hack; hij noteerde honderden duizenden volgers uit "oosterse markten" en concludeerde dat de schaal op aanzienlijke middelen wees.
In Noord-Macedonië werd het Instagram-account van Sloboden Pechat, met bijna 70.000 volgers, een week lang overspoeld met honderden identieke botreacties met alleen het woord "like". De aanval verschoof later naar massale likes die moeilijk te verwijderen waren. Sloboden Pechat vergrendelde het profiel tijdelijk, rapporteerde een daling van het bereik en meer dan 999 verdachte volgaanvragen, en vroeg lezers om met specifieke berichten te reageren.
Cybersecurity-expert Božidar Spirovski benadrukte dat betaalde botdiensten wijdverbreid zijn en dat algoritmes dergelijke activiteiten kunnen verwarren met zelfpromotie, waardoor onbedoelde sancties volgen. De identiteit en motieven van de aanvallers blijven onbekend; platformacties en publieke melding waren bepalend om de schade te beperken.
Moeilijke woorden
- gecoördineerd — tegelijk uitgevoerd en door samenwerking geplandgecoördineerde
- botcampagne — actie met geautomatiseerde nepaccounts op sociale mediabotcampagnes
- automatiseringsregel — regels die automatisering op platforms bepalenautomatiseringsregels
- moderatiesysteem — software die inhoud controleert en beheertmoderatiesystemen
- onderdrukken — iemand of iets tegenhouden of stilleggen
- nepaccount — onlineaccounts die niet echt of vals zijnnepaccounts
- melding — bericht om aandacht of probleem te meldenmeldingen
- algoritme — reeks regels voor automatische beslissingen van softwarealgoritmes
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke gevolgen kunnen zulke gecoördineerde botcampagnes hebben voor journalistieke en activistische stemmen in jouw land? Geef voorbeelden en redenen.
- Welke maatregelen kunnen platforms nemen om automatische moderatiesystemen minder snel verkeerd te laten handelen? Noem praktische voorbeelden.
- Welke rol hebben publieke meldingen en collectieve actie bij het beperken van schade, volgens het artikel? Bespreek voordelen en mogelijke beperkingen.
Gerelateerde artikelen
Zorgen over cyberrisico's na Amerikaanse aanvallen op Iran
Amerikaanse aanvallen op Iran roepen vragen op over mogelijke vergeldende cyberaanvallen op infrastructuur. Een hoogleraar van Syracuse University beoordeelt de realistische dreiging en noemt watersystemen, elektriciteitsnetten en kwantumcomputing als aandachtspunten.
China start campagne tegen negatieve online-inhoud
De Cyberspace Administration van China begon op 22 september een campagne van twee maanden om online inhoud te verwijderen die volgens de autoriteiten tegenstellingen, geweld en negativiteit aanwakkert. Binnen een week werden vier invloedrijke influencers verbannen en vele posts verwijderd.
Noodmaatregelen en jonge mannen in het Caribisch gebied
In delen van het Caribisch gebied breiden noodmaatregelen zoekbevoegdheden uit en is inhechtenisneming zonder formele aanklacht toegestaan. Het raakt vooral jonge mannen en roept vragen op over samenhang met sociale en economische beleid.
Fatsoenlijke internetverbinding onbereikbaar voor veel mensen
Een nieuw rapport waarschuwt dat fatsoenlijke internetverbinding buiten bereik is voor 90 per cent van de mensen in lage- en middeninkomenslanden. Het rapport noemt 4G, smartphonebezit en dagelijks gebruik als voorwaarden voor echte toegang.