Dongbeihua en de opkomst van Chinese stand-upCEFR B1
4 mrt 2025
Gebaseerd op Oiwan Lam, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door nguyen quan, Unsplash
In de afgelopen twintig jaar kregen Chinese stand-up en videoplatforms, zoals Bilibili, een groot publiek. Sinds 2013 verstrengde de censuur onder Xi Jinping en politieke satire verdween grotendeels van tv en het internet. Als gevolg gebruiken comedians vaker dialecthumor en culturele verwijzingen.
Dongbeihua is een subgroep van het Mandarijn die wordt gesproken in Liaoning, Jilin, Heilongjiang en delen van Binnen-Mongolië. Ongeveer 100 miljoen mensen spreken het dialect. Omdat het fonetisch dicht bij Pekingse en standaardmandarijn ligt, begrijpen veel mensen het, maar sommige uitdrukkingen lijken vreemd en creëren woordspelingen en humor.
Dongbeihua kwam al op nationale televisie in de jaren 1990 tijdens het Spring Festival Gala, met artiesten als Zhao Benshan. De regio heeft een zware geschiedenis: na het Mukden-incident (1931) volgde Japanse bezetting (1932–1945) en na 1949 werd het hart van de zware industrie. Hervormingen vanaf het midden van de jaren 1990 leidden tot grote ontslagen en economische problemen.
Vanaf 2017 ontstond een culturele heropleving na de hit van rapper Gem, en nieuw werk in literatuur, film en drama gaf vaak donkerdere portretten. Stand-up bevat nu ook maatschappelijke kritiek; Li Xueqin kreeg nationale erkenning na haar debuut in 2020.
Moeilijke woorden
- censuur — controle en beperking van openbare informatie en media
- satire — kritische, spottende vorm van politieke kunst
- dialect — lokale vorm van een taal met eigen woorden
- fonetisch — betrekking hebbend op de klanken van taal
- woordspeling — grap door dubbelzinnigheid met woordenwoordspelingen
- bezetting — militaire controle over een gebied door vreemden
- hervorming — grote verandering in wetten of economiehervormingen
- ontslag — einde van iemands baan door werkgeverontslagen
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Denk je dat dialecthumor in jouw land ook populair kan zijn als politieke satire minder voorkomt? Waarom?
- Welke negatieve gevolgen kunnen grote ontslagen voor een regio hebben? Noem twee voorbeelden uit het dagelijkse leven.
- Hoe kan culturele heropleving de manier veranderen waarop mensen zichzelf en hun regio zien? Geef één reden.
Gerelateerde artikelen
Marc Dennis geeft oude meesterwerken een moderne toets
Marc Dennis is een Amerikaanse schilder die oude meesterwerken combineert met moderne, vaak humoristische elementen. Hij werkt in hyperrealisme, maakte de serie Three Jews Walk Into a Bar en heeft shows gepland in Miami, Singapore en galerieën in 2026.
Israëlische troepen verwoesten zadenbank in Hebron
Op 31 juli 2025 verwoestten Israëlische troepen de zaadvermeerderingsunit van de UAWC in Hebron. De unit was de enige zadenbank op de Westelijke Jordaanoever en bewaarde vele inheemse variëteiten; internationale organisaties veroordeelden de actie.
Lali’s videoclip 'Fanático' als politieke verklaring
De videoclip van Mariana “Lali” Espósito, uitgebracht eind september 2024, is internationaal succesvol en wordt gezien als een politieke reactie op president Javier Milei. De clip gebruikt humor en verwijzingen naar haar carrière en trok veel online aandacht.
Afrikaanse regenverhalen in wereldwijde klimaatgesprekken
Emily Wanja Nderitu brengt lokale kennis over regen en zaaien naar de VN-klimaatconferentie COP30 in Belém, Brazilië. Ze werkt via Doc Society en twee initiatieven om verhalenmakers, wetenschappers en beleidsmakers impact te laten maken.