- Op COP30 in Belém, Brazilië spreken inheemse volkeren.
- Zij vragen meer bescherming voor tropische bossen.
- Zij vragen erkenning van territoriale rechten.
- Zij vragen directe toegang tot klimaatfinanciering.
- Een rapport laat extractieve industrieën zien.
- In Meso-Amerika bedreigen olie en gas 3,7 miljoen hectare.
- Mijnconcessies beslaan 18,7 miljoen hectare.
- In het Amazonegebied wonen 250 miljoen hectare gemeenschappen.
- Ook het Congobekken en Zuidoost-Azië zijn bedreigd.
- Gemeenschappen moeten zelf beslissen over hun grond.
Moeilijke woorden
- inheemse — Van en voor de oorspronkelijke mensen.
- rechten — Wat iemand mag of heeft.
- land — Een gebied met grond.
- klimaat — Het weer over een lange tijd.
- bedreigingen — Gevaren of risico's.
- bossen — Groene gebieden met veel bomen.
- schadelijk — Iets dat pijn of schade doet.
- gemeenschappen — Groepen mensen die samenleven.
- stem — Wat iemand zegt of vraagt.
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Waarom is het belangrijk om inheemse rechten te respecteren?
- Hoe kunnen we helpen bij klimaatproblemen?
- Waarom zijn bossen belangrijk voor de wereld?
Gerelateerde artikelen
Files en maatregelen in Aziatische steden
Verkeersopstoppingen in veel Aziatische steden veroorzaken vervuiling en economische kosten. Steden als New Delhi, Bangkok, Manila en Jakarta nemen verschillende maatregelen, van voertuigverboden en elektrische bussen tot nieuwe metrolijnen en slimme verkeerssystemen.
Experts: koppel gezondheidssystemen van mens, dier en milieu
Experts vragen regeringen om geïntegreerde surveillancesystemen die menselijke, dierlijke, plantaardige en milieusectoren verbinden. Dergelijke systemen zouden vroege detectie en snelle, gecoördineerde reacties op nieuwe gezondheidsdreigingen mogelijk maken.
Yu Kongjian, grondlegger van sponssteden, omgekomen bij vliegtuigongeluk
De Chinese landschapsarchitect Yu Kongjian (62) kwam op 23 september 2025 om bij een vliegtuigongeluk in de Pantanal, Brazilië. Drie anderen stierven; de groep werkte aan een documentaire over sponssteden en de oorzaak wordt onderzocht.
Warmte maakt invasieve bruine anoles agressiever
Onderzoekers vonden dat bruine anoles bij hogere temperaturen agressiever worden dan inheemse groene anoles. Proeven in gecontroleerde kooien lieten zien dat beide soorten meer agressie tonen, maar de toename was groter bij de invasieve bruine anoles.
