Nhóm nghiên cứu tại Naresh K. Vashisht College of Medicine, Texas A&M do Ashok Shetty dẫn đầu, cùng Madhu Leelavathi Narayana và Maheedhar Kodali, công bố kết quả trên Journal of Extracellular Vesicles. Họ phát triển một xịt mũi đưa hàng triệu túi ngoài bào (EV) chứa microRNA tới mô não.
Sau hai liều, điều trị giảm viêm, phục hồi ty thể ở nơron và cải thiện trí nhớ ở các mô hình tiền lâm sàng. Tác dụng xuất hiện trong vài tuần và kéo dài nhiều tháng. Đường mũi cho phép EV vượt hàng rào bảo vệ não và vào trực tiếp mô não.
Khi các tế bào miễn dịch cư trú trong não hấp thụ EV, microRNA tác động lên các con đường gây viêm mãn tính. Nghiên cứu ghi nhận ức chế các hệ thống như NLRP3 inflammasome và con đường cGAS–STING. Ở mức tế bào, điều trị giảm stress oxy hóa và kích hoạt lại ty thể, giúp não xử lý và lưu giữ thông tin tốt hơn. Thử nghiệm hành vi cho thấy mô hình được điều trị nhận diện vật quen và phát hiện vật mới tốt hơn, và kết quả tương tự ở cả hai giới.
Nhóm đã nộp đơn xin bằng sáng chế tại Hoa Kỳ và nhận hỗ trợ từ National Institute on Aging. Các tác giả cho rằng phương pháp có thể là lựa chọn không xâm lấn trong tương lai, nhưng cần thêm nghiên cứu về an toàn, liều lượng và tác dụng lâu dài ở người.
Từ khó
- túi ngoài bào — những hạt tế bào giải phóng để trao đổi
- microRNA — một loại phân tử nhỏ điều chỉnh hoạt động gen
- ty thể — bào quan tạo năng lượng cho tế bào
- đường mũi — đường qua mũi để đưa thuốc vào cơ thể
- viêm mãn tính — viêm kéo dài trong thời gian dài
- không xâm lấn — phương pháp không cần phẫu thuật hay rạch da
- hàng rào bảo vệ não — lớp ngăn cản các chất vào mô não
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn có lo ngại gì về an toàn khi dùng xịt mũi chứa EV để đưa microRNA vào não? Vì sao?
- So sánh ưu điểm và nhược điểm của phương pháp không xâm lấn so với phương pháp xâm lấn trong điều trị não.
- Nếu phương pháp này hiệu quả ở người, bạn nghĩ nó sẽ ảnh hưởng thế nào đến việc điều trị các bệnh liên quan trí nhớ?
Bài viết liên quan
Nguy cơ tim mạch liên quan đến gãy xương ở phụ nữ sau mãn kinh
Nghiên cứu trên hơn 21.000 phụ nữ dùng điểm PREVENT (2024) cho thấy nguy cơ tim mạch cao liên quan tới tăng nguy cơ gãy, nhất là gãy hông; các tác giả kêu gọi thêm nghiên cứu trước khi dùng điểm này để sàng lọc gãy xương.
Nghiên cứu về tiếp xúc thông tin sức khỏe kém tin cậy trực tuyến
Nghiên cứu của University of Utah theo dõi hơn 1,000 người lớn trong bốn tuần để xem họ truy cập thông tin sức khỏe trên mạng thế nào. Kết quả cho thấy lượt tiếp xúc hiếm nhưng tập trung ở một nhóm nhỏ, đặc biệt người lớn tuổi.
