David Della-Giustina, chuyên gia y học cấp cứu tại Yale, trả lời các câu hỏi về bệnh liên quan tới nhiệt và cách giữ an toàn khi nhiệt độ tăng. Vấn đề này càng trở nên quan trọng vì các đợt nắng nóng cực đoan xảy ra thường xuyên hơn, đặc biệt vào các tháng mùa hè.
Ông là đại tá đã nghỉ hưu của Quân đội Hoa Kỳ với hơn 29 năm phục vụ. Trong các chuyến công tác ở Afghanistan và Iraq, ông thường làm việc dưới nhiệt độ cực đoan. Ông cho biết các bài huấn luyện quân đội dạy cách thích ứng với nóng và lạnh, cách xử lý thương vong và cách bảo vệ bản thân; những kinh nghiệm này đã ảnh hưởng tới cả chăm sóc lâm sàng lẫn kế hoạch an toàn khi làm việc trong điều kiện khắc nghiệt.
Hiện ông làm việc tại Yale School of Medicine, là giáo sư y học cấp cứu, phó chủ tịch phụ trách đào tạo chuyên ngành và giám đốc chương trình Học bổng Y học Hoang dã. Các nhà khoa học và quan chức y tế ghi nhận nhiệt độ cực đoan đang phổ biến hơn ở Hoa Kỳ và dự báo sẽ tăng về tần suất lẫn cường độ do biến đổi khí hậu. Nhiệt tăng làm tăng rủi ro sức khỏe, từ kiệt sức do nóng đến say nắng, và cả hai có thể cần can thiệp y tế khẩn cấp. Phần hỏi đáp của ông giải thích các bệnh phổ biến, khi nào cần tìm trợ giúp y tế và các bước chung để giảm khả năng bị hại. Nội dung này ban đầu xuất hiện trên Futurity.
Từ khó
- y học cấp cứu — chuyên ngành điều trị khẩn cấp cho bệnh nhân
- biến đổi khí hậu — thay đổi lâu dài của khí hậu toàn cầu
- nhiệt độ cực đoan — mức nhiệt rất cao hoặc rất thấp
- kiệt sức — tình trạng mệt lả, mất sức do nhiệt caokiệt sức do nóng
- say nắng — tình trạng nghiêm trọng do cơ thể quá nóng
- khẩn cấp — cần được xử lý ngay, không thể chờ
- thích ứng — quá trình điều chỉnh để chịu đựng điều kiện mới
- kế hoạch an toàn — biện pháp đã chuẩn bị để tránh nguy hiểm
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Những bài học từ huấn luyện quân đội có thể áp dụng thế nào để giảm rủi ro do nắng nóng trong công việc dân sự?
- Bạn có thể nêu vài bước chung để giảm khả năng bị hại vì nhiệt, dựa trên nội dung bài viết?
- Biến đổi khí hậu làm tăng tần suất nắng nóng; theo bạn, chính quyền địa phương nên ưu tiên những biện pháp nào để bảo vệ cộng đồng?
Bài viết liên quan
Nhiệt và độ ẩm khi mang thai làm tổn hại chiều cao trẻ
Nghiên cứu tại Nam Á dùng chỉ số nhiệt độ ướt-bóng (WBGT) cho thấy điều kiện nóng ẩm trong thai kỳ gây hại cho sự phát triển chiều cao của trẻ nhiều hơn so với chỉ nhiệt độ. Tác động mạnh nhất ở giai đoạn sớm và muộn của thai kỳ.
Kháng sinh sớm ảnh hưởng hệ vi sinh và phổi
Nghiên cứu tại University of Rochester Medicine cho thấy dùng kháng sinh sớm có thể tiêu diệt vi khuẩn đường ruột, thay đổi biểu hiện gen của tế bào miễn dịch phổi và làm tăng tín hiệu sửa chữa mô, với bằng chứng tương tự trên mẫu phổi người.
