Nhóm do Ashok Shetty tại Naresh K. Vashisht College of Medicine, Texas A&M dẫn đầu, cùng các cộng sự Madhu Leelavathi Narayana và Maheedhar Kodali, công bố trên Journal of Extracellular Vesicles kết quả một liệu pháp mới nhằm giảm viêm não liên quan tuổi tác. Họ chế tạo xịt mũi đưa hàng triệu túi ngoài bào (EV) chứa microRNA trực tiếp tới mô não.
Phương thức đưa qua mũi cho phép các EV vượt qua hàng rào bảo vệ não và được tế bào miễn dịch cư trú hấp thụ. Các microRNA trong EV nhắm vào các con đường gây viêm mãn tính; nghiên cứu ghi nhận ức chế các hệ thống như NLRP3 inflammasome và con đường tín hiệu cGAS–STING. Ở mức tế bào, điều trị làm giảm stress oxy hóa và kích hoạt lại ty thể ở nơron, từ đó cải thiện khả năng xử lý và lưu giữ thông tin.
Trên các bài kiểm tra hành vi, mô hình tiền lâm sàng được điều trị thể hiện khả năng nhận diện vật quen và phát hiện vật mới tốt hơn, với kết quả tương tự ở cả hai giới. Nhóm đã nộp đơn xin bằng sáng chế tại Hoa Kỳ và nhận hỗ trợ từ National Institute on Aging. Tác giả chính cho rằng đây có thể là lựa chọn không xâm lấn thay cho các thủ thuật rủi ro hay liệu trình thuốc kéo dài, và các ứng dụng tương lai có thể bao gồm giúp người sống sót sau đột quỵ phục hồi chức năng hoặc làm chậm lão hóa nhận thức ở người.
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ kết quả này chuyển giao thế nào sang người, và cần thêm nghiên cứu để kiểm tra độ an toàn, liều lượng và tác dụng lâu dài trước khi ứng dụng lâm sàng.
Từ khó
- túi ngoài bào — túi nhỏ tế bào tiết ra, chứa phân tử sinh học
- microRNA — mạch nhỏ ARN điều chỉnh biểu hiện gen
- hàng rào bảo vệ não — cơ chế ngăn vật lạ xâm nhập vào mô não
- inflammasome — phức hợp tế bào gây phản ứng viêmNLRP3 inflammasome
- cGAS–STING — hệ thống trong tế bào phát hiện ADN lạ
- ty thể — bào quan tạo năng lượng cho tế bào
- stress oxy hóa — tổn thương tế bào do các gốc tự do
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn thấy ưu và nhược điểm của phương pháp xịt mũi đưa EV so với các thủ thuật xâm lấn là gì?
- Những khía cạnh an toàn nào cần được kiểm tra kỹ trước khi thử nghiệm trên người?
- Theo bài, phương pháp này có thể hỗ trợ người sống sót sau đột quỵ hoặc làm chậm lão hóa nhận thức ra sao?
Bài viết liên quan
Tế bào 'hub' giữ đồng hồ sinh học trong SCN
Nhóm nghiên cứu phát triển công cụ tính toán MITE để lập bản đồ giao tiếp giữa tế bào trong nhân suprachiasmatic (SCN). Họ thấy một nhóm tế bào hub là cần thiết để đồng bộ nhịp sinh học, mở đường cho can thiệp điều chỉnh thời gian sinh học.