Báo cáo mang tựa đề “A comprehensive study on climate adaptation intervention in Africa”, công bố vào tháng Hai bởi Global Health Strategies phối hợp với Directorate for Sustainable Environment and Blue Economy của Ủy ban Liên minh châu Phi, phân tích cách các cộng đồng châu Phi đã bắt đầu thích ứng với cú sốc khí hậu như thay đổi lượng mưa và lũ lụt mạnh hơn. Nông dân thay đổi mùa vụ, cộng đồng ven biển gia cố bờ biển, và những nhà sáng tạo địa phương phát triển giải pháp tăng khả năng chống chịu chi phí thấp. Tuy nhiên, báo cáo nhấn mạnh phần lớn tài trợ không tiếp cận được các cộng đồng tuyến đầu.
Báo cáo chỉ ra nhiều rào cản: cấu trúc tài trợ phức tạp, phụ thuộc vào trung gian và nhận thức rủi ro cao dẫn tới quy trình thẩm định dài và loại trừ dự án do cộng đồng lãnh đạo. Emmanuel Siakiloe, cố vấn cao cấp về thích ứng và khả năng chống chịu tại AU Commission, nêu rõ các rủi ro về quản trị tài chính, vận hành và khí hậu làm gia tăng yêu cầu kiểm tra. Nhà đầu tư tư nhân thận trọng vì lợi nhuận thấp và không chắc chắn, thời gian hoàn vốn dài, mô hình doanh thu yếu, cùng rủi ro chính trị và tỷ giá khiến lợi nhuận khó đảm bảo. Nhiều lợi ích của thích ứng có tính hàng hóa công cộng và khó quy đổi thành tiền, trong khi dòng dự án hạn chế và thiếu chỉ số tiêu chuẩn làm giảm niềm tin của nhà đầu tư.
Để giải quyết, báo cáo đề xuất nhiều biện pháp thực tế: chính phủ có thể mở rộng ngân sách cho thích ứng, tích hợp khí hậu vào kế hoạch ngành, phát hành trái phiếu xanh hoặc chống chịu, cải tổ trợ cấp, cải thiện thu thuế và tạo quỹ khí hậu quốc gia. Tài chính công cũng có thể dùng để thu hút vốn tư nhân qua bảo đảm và cùng tài trợ. Báo cáo liệt kê các cách làm cho dự án có thể huy động vốn và mở rộng đổi mới địa phương, cùng các chỉ báo để đo lường thích ứng do địa phương lãnh đạo.
- Các biện pháp huy động vốn: dòng thu rõ hơn, sản phẩm liên kết bảo hiểm, tài trợ hỗn hợp, bảo đảm và gom dự án.
- Mở rộng đổi mới địa phương: vườn ươm, chương trình tăng tốc, cửa sổ tài trợ nhỏ và quỹ do cộng đồng điều hành.
- Chỉ báo do địa phương lãnh đạo: tỷ lệ quỹ đến tay tác nhân địa phương, quyền quyết định cộng đồng và tính minh bạch.
Theo Siakiloe, thay đổi chính sách hiệu quả nhất là cấp vốn trực tiếp và linh hoạt cho các tác nhân địa phương kèm theo tiêu chí tiếp cận đơn giản hơn để giảm tắc nghẽn và điều chỉnh lại quyền lực.
Từ khó
- thích ứng — điều chỉnh hành động để giảm tác động khí hậu
- khả năng chống chịu — năng lực phục hồi sau sự kiện gây tổn hại
- tuyến đầu — những cộng đồng chịu ảnh hưởng trực tiếp
- cấu trúc — cách tổ chức hay sắp xếp một hệ thống
- bảo đảm — cam kết giúp giảm rủi ro cho nhà đầu tư
- hàng hóa công cộng — lợi ích dùng chung, không dễ bán riêng
- trái phiếu xanh — chứng khoán huy động vốn cho dự án môi trường
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Chính phủ nên kết hợp biện pháp công và tư thế nào để đảm bảo vốn tới các cộng đồng tuyến đầu? Hãy nêu hai ví dụ cụ thể.
- Việc cấp vốn trực tiếp, linh hoạt cho tác nhân địa phương có thể thay đổi cách thức thực hiện dự án ở địa phương ra sao?
- Những khó khăn nào có thể gặp khi đo lường hiệu quả các dự án thích ứng do địa phương lãnh đạo, và làm thế nào để khắc phục?
