Tổn thất mùa màng ở Ấn Độ đang gia tăng khi biến đổi khí hậu, sâu bệnh và ô nhiễm cùng thay đổi điều kiện canh tác. Ở Kerala, những trận mưa trái mùa trong vụ thu hoạch năm ngoái buộc nông dân để lúa chín nằm trong đồng bị ngập; máy gặt đập không thể hoạt động và, theo Thanal Trust, không có nơi chứa hoặc phơi khô nên cả hạt và rơm bị thối.
Số liệu cho thấy quy mô vấn đề: FAO ước tính tới 40% mùa màng thế giới bị mất mỗi năm do sâu bệnh và dịch bệnh, ước tính chính phủ cho Ấn Độ vào khoảng 30%. Một báo cáo của FAO cũng kết luận 1.7 billion người sống ở những nơi sản lượng cây trồng đang giảm do suy thoái đất. Ngoài ra, mức ôzôn mặt đất gia tăng ở lưu vực Indo-Gangetic và miền trung Ấn Độ làm giảm sản lượng và chất lượng hạt; Jayanarayanan Kuttipurath ước tính Ấn Độ mất hơn US$3 billion một năm trong sản xuất gạo do ôzôn.
Các nghiên cứu của Tata-Cornell Institute tại Uttar Pradesh phát hiện nồng độ aflatoxin cao trong các lương thực chủ lực như gạo, lúa mì, ngô và cao lương. Bhaskar Mittra nhấn mạnh mycotoxin có thể gây ung thư và cho rằng tổn thất cần được nhìn nhận cả như vấn đề y tế công cộng lẫn mất thu nhập của nông dân.
Các công nghệ như AI, dữ liệu vệ tinh, mô hình học máy và máy bay không người lái đang cải thiện cảnh báo sớm và thông tin rủi ro, và hội thảo GBCL được tổ chức từ tháng Chín đến tháng Mười Một năm 2025 bởi Central Rice Research Institute và CABI đã tập hợp nhà khoa học, cán bộ khuyến nông và nông dân để hoàn thiện cách đo đếm tổn thất. Các nhà nghiên cứu lưu ý dữ liệu và bản đồ có thể phát hiện stress cây trồng và bùng phát sâu bệnh, nhưng nông dân cảnh báo công nghệ không thay được cơ sở hạ tầng: thiếu kho bãi và sân phơi khiến hạt sau thu hoạch vẫn thối. Chuyên gia kêu gọi cải thiện đo lường khi nào, ở đâu và bằng cách nào mùa màng bị mất, cùng chính sách hỗ trợ nông dân chịu thiệt hại nặng nhất; dự án GBCL được tài trợ bởi UK International Development và Gates Foundation.
Từ khó
- tổn thất — số lượng hoặc giá trị bị mất do thiệt hại
- ôzôn mặt đất — khí ở tầng thấp của khí quyển gây hại cây trồng
- aflatoxin — chất độc do nấm tạo ra trong thực phẩm
- mycotoxin — nhóm độc tố do nấm sản sinh trong lương thực
- suy thoái đất — sự giảm chất lượng và độ màu mỡ đất
- cơ sở hạ tầng — nhà kho, đường, hệ thống phục vụ hoạt động
- bùng phát — xuất hiện nhanh và lan rộng
- phơi khô — làm khô nông sản bằng ánh nắng
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Hãy nêu hai cách công nghệ (ví dụ AI, vệ tinh, máy bay không người lái) có thể giúp giảm rủi ro cho mùa màng, dựa trên bài.
- Tại sao đầu tư vào cơ sở hạ tầng hậu thu hoạch (kho bãi, sân phơi) lại quan trọng hơn chỉ có cảnh báo sớm? Hãy giải thích dựa trên nội dung bài.
- Chính sách hỗ trợ nông dân nên ưu tiên những biện pháp nào để giảm tổn thất mùa màng và rủi ro y tế? Nêu ít nhất hai đề xuất phù hợp với bài.
