Nhóm nghiên cứu từ Emory University, công bố trên PLOS Biology vào tháng 3, điều tra cách chế độ ăn nhiều chất béo ảnh hưởng đến kết nối ruột–não bằng mô hình chuột. Ruột chứa hơn 100 triệu nơ-ron và thường được gọi là “bộ não thứ hai” trong một số nền văn hóa. Trong thí nghiệm chính, các chuột vô trùng được cho ăn Paigen’s Diet trong chín ngày; chế độ này gồm 45% carbohydrate và 35% chất béo và tương tự kiểu Western Diet.
Sau khoảng thời gian ngắn, hệ vi sinh ruột thay đổi và hàng rào ruột trở nên thấm hơn — hiện tượng được gọi là ruột rò rỉ. Tình trạng này cho phép vi khuẩn sống di chuyển từ ruột vào hệ thần kinh, theo thần kinh phế vị. Trong một thử nghiệm kiểm soát, các nhà khoa học dùng kháng sinh cho chuột trong ba ngày rồi đưa vào chủng Enterobacter cloacae có mã vạch (một trình tự DNA không thường thấy). Khi chuột tiếp tục ăn chế độ nhiều chất béo, chủng mang mã vạch sau đó được phát hiện trong thần kinh phế vị và trong não, nhưng không thấy lượng vi khuẩn đáng kể trong máu hay các cơ quan khác.
Tải lượng vi khuẩn trong não được ghi nhận ở mức thấp, chỉ vài trăm, và các thủ tục nghiêm ngặt đã được áp dụng để ngăn ngừa nhiễm chéo; mức này được cho là loại trừ sepsis hoặc meningitis. Nghiên cứu cũng thấy mức vi khuẩn thấp trong não của các mô hình chuột bệnh thần kinh như Parkinson’s Disease và Alzheimer’s. Đồng điều tra David Weiss nhận xét rằng kết quả “gợi ý rằng sự phát triển của các tình trạng thần kinh có thể được khởi phát ở ruột.” Đồng điều tra Arash Grakoui lưu ý rằng đưa chuột trở lại chế độ ăn bình thường làm giảm tính thấm ruột và hạn chế tải lượng vi khuẩn trong não, và nhóm kêu gọi thêm nghiên cứu về cách thay đổi chế độ ăn ảnh hưởng tới sức khỏe thần kinh và hành vi ở người.
Từ khó
- hệ vi sinh ruột — Tập hợp vi sinh vật trong đường tiêu hóa
- hàng rào ruột — Lớp tế bào ngăn vi khuẩn ra khỏi cơ thể
- ruột rò rỉ — Tình trạng khi ruột trở nên thấm hơn
- thần kinh phế vị — Dây thần kinh nối ruột với não
- Tải lượng vi khuẩn — Số lượng vi khuẩn hiện diện trong mẫu
- vô trùng — Không có vi sinh vật sống, được làm sạch
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ tác động của chế độ ăn nhiều chất béo lên kết nối ruột–não sẽ ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe con người? Hãy nêu lý do hoặc ví dụ.
- Những giới hạn chính khi dùng kết quả từ thử nghiệm trên chuột để suy ra cho người là gì? Nói ít nhất hai hạn chế.
- Nhóm nghiên cứu kêu gọi thêm nghiên cứu. Theo bạn, những câu hỏi nghiên cứu tiếp theo quan trọng là gì?
