Các nhà nghiên cứu công bố trên Science Advances kết quả phát triển một vắc-xin tiêm một mũi nhằm bảo vệ đồng thời chống cúm, COVID-19 và virus hợp bào đường hô hấp (RSV). Họ dùng nền tảng CoPoP để đưa năm protein khác nhau vào cùng một mũi: ba protein của virus cúm và protein từ SARS-CoV-2 cùng RSV. Công thức bổ sung hai chất kích thích miễn dịch là PHAD và QS-21 để tăng cường phản ứng.
Cơ chế của CoPoP dựa trên hạt nano gồm cobalt và porphyrin, được bọc phospholipid ở ngoài. Các protein virus được gắn lên bề mặt hạt bằng thẻ his-tag nhờ liên kết với ion coban, nhờ đó hệ miễn dịch được huấn luyện nhận diện các virus mục tiêu. Vì CoPoP dùng protein thay vì hướng dẫn di truyền, nó khác với vắc-xin COVID-19 dạng mRNA đang được sử dụng rộng rãi.
Nghiên cứu trên chuột, chồn và chuột bông cho thấy vắc-xin kết hợp tạo ra phản ứng kháng thể tương đương với các vắc-xin riêng lẻ. Các tác giả không thấy bằng chứng về can thiệp miễn dịch, tức một thành phần làm suy yếu thành phần khác. Tuy nhiên, họ cảnh báo cần thêm thử nghiệm để kiểm tra các tương tác tinh vi và các điều kiện liều khác nhau trước khi tiến đến thử nghiệm trên người.
Nhóm nghiên cứu còn nhắc rằng nền tảng CoPoP trước đó đã hỗ trợ một ứng viên vắc-xin COVID-19 tiến qua giai đoạn 2 và giai đoạn 3 thử nghiệm lâm sàng ở Hàn Quốc và Philippines, trong công trình có liên quan đến POP Biotechnologies, Inc. và EuBiologics. Nghiên cứu được hỗ trợ bởi National Institutes of Health và một khoản tài trợ của McGill University.
Từ khó
- nền tảng — cơ sở kỹ thuật để phát triển vắc-xinnền tảng CoPoP
- hạt nano — mảng vật chất rất nhỏ, kích thước nanomet
- phospholipid — phân tử tạo nên lớp màng tế bào
- his-tag — đầu mối phân tử để gắn protein lên hạt
- ion — nguyên tử có điện tích của nguyên tố cobanion coban
- chất kích thích miễn dịch — chất làm tăng phản ứng hệ miễn dịch
- can thiệp miễn dịch — sự ảnh hưởng lẫn nhau giữa phản ứng miễn dịch
- ứng viên vắc-xin — sản phẩm đang thử nghiệm trước khi cấp phép
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Theo bạn, lợi ích chính của một vắc-xin tiêm một mũi bảo vệ nhiều loại virus là gì? Hãy nêu hai lý do.
- Bài nhắc cần kiểm tra tương tác tinh vi và liều lượng khác nhau. Bạn nghĩ các thử nghiệm tiếp theo nên tập trung vào những vấn đề nào?
- So sánh ngắn gọn ưu và nhược điểm của việc dùng protein làm thành phần chính của vắc-xin thay vì mRNA, dựa trên thông tin trong bài.
