Nhóm Global Burden of Crop Loss (GBCL) phân tích rằng sốc khí hậu, sâu bệnh và dịch bệnh đang làm giảm năng suất và gia tăng bất an lương thực khắp châu Phi. Họ nêu mưa thất thường, ngập lụt và các mối đe dọa sinh học là nguyên nhân chính ảnh hưởng đến nguồn cung và thị trường hàng hóa.
Tại Kimilili, Tây Kenya, nông dân Salome Kibunde canh tác năm hécta và nuôi một hộ chín người. Năm 2025, mưa tháng 3 cho phép gieo trồng nhưng sau đó khô gần hai tuần vào tháng 4, làm gián đoạn nảy mầm; mưa quá nhiều khi thu hoạch khiến ngô thối và tổn thất tăng so với trước.
Ở quy mô khu vực, các sốc khí hậu có thể giảm sản lượng quốc gia đáng kể và khoảng một phần ba hộ quy mô nhỏ chịu tổn thất trong mùa cực đoan. GBCL đang mô hình hóa tổn thất để hướng dẫn đầu tư, bảo hiểm và phản ứng sớm. Các biện pháp ưu tiên gồm tưới nhỏ giọt, lưu trữ nước, tín dụng cho giống chịu hạn và cải thiện dữ liệu mùa vụ.
Từ khó
- sốc khí hậu — thay đổi thời tiết mạnh gây thiệt hại
- bất an lương thực — tình trạng thiếu ổn định nguồn thực phẩm
- nảy mầm — bắt đầu phát triển từ hạt giống
- tổn thất — mất mát hoặc thiệt hại về vật chất
- mô hình hóa — tạo mô phỏng để dự đoán kết quả
- tưới nhỏ giọt — kỹ thuật cung cấp nước từng giọt cho cây
- lưu trữ nước — giữ nước để dùng sau này
- giống chịu hạn — loại cây trồng chịu điều kiện thiếu nước
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Theo bài, biện pháp nào trong danh sách ưu tiên (tưới nhỏ giọt, lưu trữ nước, tín dụng cho giống chịu hạn, cải thiện dữ liệu mùa vụ) dễ thực hiện nhất cho hộ quy mô nhỏ? Tại sao?
- GBCL mô hình hóa tổn thất để hướng dẫn đầu tư, bảo hiểm và phản ứng sớm. Bạn nghĩ cải thiện dữ liệu mùa vụ sẽ hỗ trợ 'đầu tư', 'bảo hiểm' hay 'phản ứng sớm' nhất? Vì sao?
- Trong ví dụ ở Kimilili, mưa quá nhiều khi thu hoạch làm ngô thối. Bạn nghĩ lưu trữ nước hay tín dụng cho giống chịu hạn có giúp trong trường hợp này không? Giải thích ngắn gọn.
