Tăng nhịp sinh học giúp não phục hồi sau đột quỵ ^{CEFR B2}

Một nghiên cứu mới, được đăng trên Journal of Clinical Investigation và dẫn nguồn từ University of Rochester, cho thấy củng cố nhịp sinh học của cơ thể có thể giúp não phục hồi sau đột quỵ trong mô hình chuột. Nhóm nghiên cứu chú ý tới hệ glymphatic, mạng lưới vận chuyển dịch não tủy giúp loại bỏ chất thải; hệ này được Maiken Nedergaard phát hiện năm 2012, và công trình do Lauren Hablitz dẫn đầu vào năm 2020 chỉ ra hoạt động glymphatic tuân theo nhịp hàng ngày độc lập với giấc ngủ.

Các nhà nghiên cứu thử nhiều can thiệp biết ảnh hưởng tới nhịp sinh học: phơi sáng ánh sáng theo thời gian, melatonin, thuốc nhắm vào đồng hồ sinh học tên KL001 và ăn theo thời gian giới hạn. Tất cả đều tăng chức năng glymphatic ở động vật khỏe mạnh. Trong mô hình đột quỵ, nhóm áp dụng KL001 và ăn theo thời gian giới hạn, bắt đầu điều trị ba ngày sau đột quỵ — tức là ngoài khung thời gian cho các liệu pháp tiêu cục máu đông cấp cứu.

Kết quả cho thấy những con được điều trị phục hồi vận động tốt hơn, thể tích tổn thương nhỏ hơn, dòng chảy glymphatic cải thiện và nồng độ cytokine viêm trong não giảm. Hablitz lưu ý rằng "tất cả các cytokine đều thay đổi theo cùng một hướng", điều này gợi ý giảm tín hiệu viêm chung hơn là tác động lên một con đường duy nhất. Các tác giả đề xuất rằng khi đường dẫn loại bỏ chất thải bị suy giảm, các phân tử có hại có thể tích tụ và kéo dài tổn thương; vì vậy cải thiện loại bỏ chất thải có thể hỗ trợ phục hồi. Trong số các phương pháp, ăn theo thời gian giới hạn là can thiệp hành vi đã được nghiên cứu ở các bệnh khác và có thể có ý nghĩa thực tiễn.

Một lưu ý quan trọng là kết quả hiện chỉ ở mô hình động vật. Cần thêm nghiên cứu để xác định liệu dòng chảy glymphatic cải thiện có trực tiếp thúc đẩy phục hồi hay không, và liệu các can thiệp dựa trên nhịp sinh học có thể được đưa vào thử nghiệm lâm sàng. Công trình nhấn mạnh vai trò của giấc ngủ, nhịp sinh học và vận chuyển dịch trong sức khỏe não bộ.