Nghiên cứu công bố trên Nature Climate Change đã kết hợp dữ liệu vệ tinh về mất che phủ cây với mô hình nhiệt độ và dữ liệu tử vong để tính chi phí sức khỏe của phá rừng trong giai đoạn 2001 đến 2020. Phân tích cho thấy mất rừng làm giảm khả năng làm mát tự nhiên của hệ sinh thái, khiến đợt nắng nóng nguy hiểm hơn.
Kết quả nêu rằng 345 million người trải nghiệm ấm lên cục bộ liên quan trực tiếp tới phá rừng và khoảng 28,000 ca tử vong do nóng mỗi năm, chủ yếu ở châu Phi, Đông Nam Á và Mỹ Latinh. Về diện tích, Mỹ Latinh mất khoảng 760,000 km2, Đông Nam Á 490,000 km2 và châu Phi 340,000 km2. Mức tăng nhiệt cục bộ lớn nhất ghi nhận ở Mỹ Latinh, 0.53 độ C, và tác động này chiếm gần 70% mức ấm lên quan sát được ở những vùng bị tàn phá rừng.
Những vùng tăng nhiệt lớn trùng với khu vực mất rừng nhiều nhất, như "Vành đai Phá rừng" phía nam Amazon và các đảo Sumatra cùng Kalimantan. Carly Reddington (School of Earth and Environment, Đại học Leeds) và David Rojas (Lancet Countdown South America) lưu ý rằng khai thác nông nghiệp, khai thác gỗ và khai thác mỏ đã thay đổi lớn diện tích rừng, làm cộng đồng bản địa và nông thôn dễ bị tổn thương hơn.
Các nhà nghiên cứu kêu gọi hành động nhanh: dừng phá rừng, mở rộng khu vực rừng được bảo vệ, hỗ trợ thích ứng cho cộng đồng địa phương và đưa tác động sức khỏe vào kế hoạch khí hậu và sử dụng đất. Họ nói giảm phá rừng có thể làm chậm ấm lên cục bộ, bảo vệ hệ sinh thái và cứu sống người dân, trong bối cảnh nhiều chính phủ đã cam kết chấm dứt mất rừng vào năm 2030 nhưng vẫn còn khoảng trống giám sát như ghi nhận của World Resources Institute.
Từ khó
- phá rừng — việc chặt hoặc phá hủy rừng tự nhiên
- mất rừng — rừng bị giảm diện tích hoặc biến mất
- ấm lên cục bộ — nhiệt độ tăng lên ở khu vực nhỏ
- hệ sinh thái — mạng lưới sinh vật và môi trường tương tác
- tử vong — sự chấm dứt sự sống của một ngườica tử vong
- dễ bị tổn thương — có nguy cơ bị tổn hại cao hơndễ bị tổn thương hơn
- thích ứng — điều chỉnh để ứng phó với thay đổi môi trường
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Những biện pháp chính được bài viết đề xuất là dừng phá rừng, mở rộng vùng rừng được bảo vệ và hỗ trợ thích ứng. Theo bạn, biện pháp nào dễ thực hiện ở địa phương bạn hơn và vì sao?
- Bài viết nói rằng việc giảm phá rừng có thể chậm ấm lên cục bộ và cứu sống người dân. Bạn nghĩ lợi ích này nên được ưu tiên như thế nào trong chính sách quốc gia? Hãy nêu lý do.
- Bài viết đề cập khoảng trống giám sát mặc dù nhiều chính phủ cam kết chấm dứt mất rừng vào năm 2030. Theo bạn, những cách thực tế để cải thiện giám sát mất rừng là gì?
