Phim Letní škola kể về cộng đồng người Việt ở SécCEFR B2
17 thg 8, 2025
Phỏng theo Filip Noubel, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Daniel Silva, Unsplash
Phim Letní škola, 2001 vừa ra rạp ở Cộng hòa Séc và được chiếu tại Liên hoan phim Karlovy Vary vào tháng 7 năm 2025. Tác phẩm kết hợp câu chuyện gia đình cá nhân với bối cảnh lịch sử của cộng đồng người Việt tại Séc, nơi hiện được ước tính có từ 80.000 đến 100.000 người.
Câu chuyện được đặt ở Cheb năm 2001, thị trấn biên giới nổi tiếng với các chợ do người Việt điều hành. Những chợ này hoạt động trong vùng xám pháp lý và bán quần áo in lậu, thuốc lá và thiết bị điện tử không khai báo trong giai đoạn chuyển nhanh sang kinh tế thị trường sau Cách mạng Nhung 1989. Tác phẩm liên kết những trải nghiệm cá nhân với làn sóng di cư bắt đầu từ những năm 1960, khi sinh viên và công nhân Việt Nam được đưa sang Tiệp Khắc theo các chương trình xã hội chủ nghĩa.
Phim theo một gia đình địa phương và nhân vật Kien, người sinh ra ở Cộng hòa Séc nhưng bị gửi về Việt Nam trong mười năm. Kien trở về với phong cách khác biệt và ít điểm chung với gia đình. Cốt truyện được kể theo ba phần, từ góc nhìn của em trai, người cha và Kien. Anh ấy dần có quan hệ tình cảm với thầy dạy tiếng Séc nam, Viktor, người cũng là người Việt, và phim sử dụng cả hai ngôn ngữ.
Thế hệ thứ hai, thường thông thạo tiếng Séc và có quốc tịch, hiện tham gia nhiều lĩnh vực như chính trị, truyền thông, y tế, pháp luật, âm nhạc và văn hóa trực tuyến. Tuy nhiên, khác biệt về ngôn ngữ vẫn rõ: một số nói tiếng Séc như người bản xứ nhưng yếu tiếng Việt, còn người mới đến hoặc được giáo dục ở Việt Nam thì gặp khó khăn với tiếng Séc. Đạo diễn Dužan Duong (Duong Viet Duc), sinh năm 1991 ở Việt Nam và lớn lên chủ yếu ở Séc, nói ông làm phim để đối diện xung đột với cha mẹ và thể hiện góc nhìn thực tế hơn về đời sống gia đình. Học giả và thành viên cộng đồng cũng lưu ý rằng chủ đề LGBTQ+ vẫn là cấm kỵ mạnh với nhiều người di cư lớn tuổi, điều này khiến việc công khai giới tính và tình cảm trong cộng đồng trở nên khó khăn.
- Các doanh nghiệp nhỏ do người Việt thường thấy:
- cửa hàng tạp hóa mở khuya
- quán ăn giá rẻ
- tiệm làm móng
Từ khó
- bối cảnh — tình huống và hoàn cảnh xung quanh một sự kiệnbối cảnh lịch sử
- vùng xám pháp lý — khu vực pháp luật không rõ ràng, thiếu quy định
- làn sóng di cư — sự di chuyển số lượng lớn người theo cùng thời điểm
- thế hệ thứ hai — nhóm người sinh ra sau những di dân đầu tiên
- quốc tịch — tình trạng pháp lý của một người với một quốc gia
- cấm kỵ — chủ đề hoặc hành vi không được chấp nhận trong cộng đồng
- đối diện — đương đầu, giải quyết vấn đề trực tiếp
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ phim này giúp người xem hiểu thêm điều gì về đời sống gia đình người Việt ở Séc? Hãy nêu hai ví dụ từ bài.
- Các khác biệt ngôn ngữ giữa thế hệ đầu và thế hệ thứ hai có thể ảnh hưởng thế nào đến quan hệ gia đình và nghề nghiệp?
- Đạo diễn làm phim để đối diện xung đột với cha mẹ. Bạn có nghĩ nghệ thuật là cách hiệu quả để giải quyết mâu thuẫn gia đình không? Vì sao?
