Nghiên cứu do Jiandie Lin tại University of Michigan Life Sciences Institute dẫn đầu và công bố trên Journal of Clinical Investigation, tập trung vào metabolic dysfunction-associated steatohepatitis (MASH), một dạng nặng của metabolic dysfunction-associated steatitis liver disease (MASLD). MASLD ảnh hưởng tới 5% đến 10% người trưởng thành ở Mỹ và có thể dẫn đến xơ gan và ung thư gan.
Nhóm nghiên cứu phân tích biểu hiện gen ở từng tế bào gan trong mẫu gan khỏe mạnh và gan MASH. Họ xác nhận ba vùng tế bào gan thường thấy, nhưng đồng thời phát hiện một cụm tế bào mới chỉ xuất hiện ở gan MASH. Những tế bào này mang dấu hiệu mạnh của lão hóa tế bào, trạng thái ngưng phân chia nhưng không chết.
Phân tích cho thấy hoạt động bất thường của gen Themis: gen này thường mã hóa protein THEMIS ở tế bào T và không hoạt động ở tế bào gan khỏe mạnh, nhưng được bật mạnh ở gan MASH của chuột và người. Thử nghiệm trên chuột, khi xóa Themis ở tế bào gan, tổn thương, viêm và xơ hóa tăng; ngược lại, tăng mức THEMIS làm giảm lão hóa tế bào và cải thiện bảo vệ gan. Các tác giả cho rằng Themis là chất điều hòa quan trọng và có thể là mục tiêu để nghiên cứu điều trị MASH.
Từ khó
- lão hóa tế bào — trạng thái ngưng phân chia nhưng không chết
- biểu hiện gen — mức hoạt động của một gen trong tế bào
- mã hóa — chỉ việc gen tạo thông tin cho protein
- xơ gan — sự tổn thương nặng dẫn đến mô gan cứng
- tế bào T — một loại tế bào miễn dịch trong cơ thể
- chất điều hòa — chất hoặc yếu tố điều chỉnh hoạt động sinh học
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Vì sao các tác giả cho rằng Themis có thể là mục tiêu điều trị cho MASH?
- Nếu tăng mức THEMIS giúp giảm lão hóa tế bào, theo bạn điều này sẽ ảnh hưởng thế nào tới sức khỏe người bệnh?
- Những khó khăn nào có thể gặp khi chuyển kết quả từ thí nghiệm trên chuột sang điều trị cho người?
