Nghiên cứu tại University of Missouri thử một cách để tạo dòng gà biến đổi gen ổn định nhằm sản xuất protein dùng trong y học. Vấn đề họ giải quyết là tắt biểu sinh: gen mới chèn vào các vị trí ngẫu nhiên trong bộ gen gà thường bị tắt dần, làm giảm hoặc mất biểu hiện ở thế hệ sau và cản trở việc tạo dòng ổn định.
Nhóm dùng công cụ chỉnh sửa gen CRISPR để đặt đoạn gen mới vào vị trí xác định trong gen mã hóa enzyme GAPDH, một enzyme thiết yếu cho tế bào vì nó tham gia phân giải đường. Họ còn gắn một dấu hiệu phát sáng màu xanh để quan sát hoạt động gen chèn. Giả thuyết là vì GAPDH luôn hoạt động nên đoạn gen đặt vào đó cũng sẽ luôn bật.
Sau nhiều tháng và nhiều vòng phân chia tế bào, nhóm quan sát thấy dấu hiệu vẫn phát sáng tươi, cho thấy hiện tượng tắt gen không xảy ra ở những tế bào này. Thành công ban đầu này mở đường để kiểm tra xem phương pháp có thể trở thành nền tảng tạo dòng gà sản xuất protein y tế một cách đáng tin cậy. Lee và đồng nghiệp đang hợp tác với nhà khoa học khác và đối tác công nghiệp để lựa chọn những chỉnh sửa có ích. Kết quả công bố trên Poultry Science; nghiên cứu được tài trợ bởi National Institute of Food and Agriculture thuộc United States Department of Agriculture và nguồn thông tin từ University of Missouri.
- Sản xuất protein y tế trong trứng
- Giảm nguy cơ truyền virus trong đàn
- Lợi ích nông nghiệp và kinh tế
Từ khó
- biểu sinh — các cơ chế điều chỉnh hoạt động gen không thay đổi ADN
- chỉnh sửa gen — thay đổi trình tự ADN để sửa hoặc thêm gen
- chèn — đặt một đoạn ADN mới vào vị trí khácchèn vào
- biểu hiện — việc gen tạo ra protein hoặc hoạt động tế bào
- ổn định — không thay đổi theo thời gian hoặc thế hệ
- phát sáng — tỏa ánh sáng, có thể nhìn thấy bằng mắt thườngphát sáng tươi
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ lợi ích chính của việc tạo dòng gà sản xuất protein y tế là gì? Hãy nêu vài lý do.
- Những rủi ro hoặc lo ngại nào cần được cân nhắc khi áp dụng phương pháp chỉnh sửa gen này?
- Hợp tác với đối tác công nghiệp có thể ảnh hưởng như thế nào đến phát triển và ứng dụng phương pháp?
