Một nhóm do bác sĩ phẫu thuật thần kinh Michael Egnor tại Stony Brook Medicine dẫn đầu vừa công bố kết quả trên tạp chí Journal of Neurosurgery: Pediatrics, đưa ra một cách nhìn khác về não úng thủy. Thay vì xem bệnh là hậu quả chủ yếu của việc não không hấp thụ dịch não tủy, họ cho rằng rối loạn bắt nguồn từ não không hấp thụ năng lượng xung động do nhịp tim.
Theo nhóm nghiên cứu, hệ windkessel của não đóng vai trò trung tâm: bình thường hệ này làm giảm dao động theo nhịp tim ở máu vào não, giúp dòng chảy mao mạch ổn định. Nếu chức năng windkessel bị suy giảm vì trở kháng cao đối với xung động trong các đường dẫn CSF, năng lượng xung động không được hấp thụ và điều đó dẫn đến các đặc điểm lâm sàng của não úng thủy.
Nhóm đã sử dụng một mô hình mạch điện để mô phỏng động lực xung của CSF và tái tạo não úng thủy do tắc khoang dưới nhện. Kết quả phù hợp với mô hình rối loạn động lực xung hơn là thuyết kém hấp thụ CSF, và các tác giả lập luận rằng thuyết cũ mâu thuẫn với nhiều bằng chứng thực nghiệm và lâm sàng.
Điều trị hiện nay là phẫu thuật, thường đặt shunt dẫn CSF từ não xuống ổ bụng. Shunt có tỉ lệ hỏng cao, dẫn tới nhiều ca mổ lặp lại và chăm sóc suốt đời cho bệnh nhân. Các tác giả hoan nghênh việc kiểm chứng lý thuyết windkessel và kêu gọi nghiên cứu thêm, gồm nghiên cứu hình ảnh học và thiết kế shunt mới để cải thiện kết quả lâm sàng.
- Triệu chứng: khó đi lại, rối loạn bàng quang, mất trí nhớ.
- Nguyên nhân phổ biến: bẩm sinh, chảy máu, chấn thương, đột quỵ, khối u.
Từ khó
- não úng thủy — tình trạng tích tụ dịch trong não gây áp lực
- dịch não tủy — dịch lỏng bao quanh não và tủy sống
- windkessel — hệ mạch giảm dao động áp lực theo nhịp tim
- trở kháng — khó khăn cho dòng chảy hoặc xung động đi qua
- tắc khoang dưới nhện — chặn dòng lưu thông dịch não tủy ở não
- shunt — ống phẫu thuật dẫn dịch từ não ra ngoài
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Việc kiểm chứng lý thuyết windkessel có thể thay đổi phương pháp điều trị hiện nay như thế nào?
- Những nghiên cứu hình ảnh học hoặc thiết kế shunt mới nên tập trung vào điểm gì để cải thiện kết quả lâm sàng?
- Bạn nghĩ ưu và nhược điểm khi chuyển từ giả thuyết kém hấp thụ CSF sang giả thuyết rối loạn động lực xung là gì?
