Bài của Elma Hasanspahi xuất hiện lần đầu trên Balkan Diskurs ngày February 13, 2026 và được tái xuất bản trên Global Voices theo quan hệ hợp tác nội dung với Post-Conflict Research Center (PCRC). Bài giới thiệu giáo sư Bosnian-Herzegovinian Nejra Turčinovi và công việc mới của bà trong lĩnh vực tranh biếm họa và minh họa dành cho trẻ em.
Turčinovi bắt đầu vẽ từ thời thiếu niên và đã minh họa hơn hai mươi cuốn sách thiếu nhi cho thị trường trong nước và nước ngoài. Phong cách của bà được mô tả là độc đáo và dễ nhận ra. Bà sưu tập các sách minh họa như bộ Bambi và Vjeverica, nhưng thích nhất là tự vẽ trong sổ phác thảo, trên giấy và bìa cứng. Bà còn làm những tấm thiệp minh họa nhỏ, gọi đó là những minh họa mang tính hài hước và có liên hệ tinh tế với các thông điệp, đồng thời nhận đơn đặt hàng theo phong cách hơi hoạt hình.
Lịch sử tranh biếm họa bắt nguồn từ Ý thế kỷ 16 và sau đó phát triển ở Pháp và Anh; tranh biếm họa thường là phần của truyền thông in ấn và được dùng để diễn đạt chính trị và châm biếm, đôi khi khiến họa sĩ gặp nguy cơ bị đàn áp. Minh họa nói chung có lịch sử lâu hơn và trong sách thiếu nhi nó thường đảm nhiệm vai trò chính trong việc kể chuyện, còn trong truyện tranh, tiểu thuyết đồ họa và quảng cáo minh họa giúp tạo kết nối cảm xúc và truyền tải thông tin phức tạp.
Turčinovi có bằng thạc sĩ kỹ sư xây dựng, hiện dạy trung học và làm trợ giảng đại học. Bà khuyên nên cho trẻ em nhiều minh họa, kể cả tranh tay mới, vì chúng mang góc nhìn khác và khuyến khích trẻ vẽ. Sau cuộc gặp với Sabina và Zdravko Cvjetkovi, bà quay lại vẽ hàng ngày và coi đó là liệu pháp; bà chưa công bố dự án mới cụ thể nhưng nói mục tiêu là trở nên nổi tiếng nhờ phong cách của mình.
Từ khó
- minh họa — tranh hoặc hình vẽ giúp giải thích hoặc kể chuyện
- tranh biếm họa — tranh hài hước, châm biếm để chỉ trích xã hội
- đàn áp — hành động dùng quyền lực để kìm hãm hoặc trừng phạtbị đàn áp
- thạc sĩ — bằng cấp sau đại học, cao hơn bằng cử nhân
- trợ giảng — người hỗ trợ giảng dạy ở trường đại học
- phác thảo — bản vẽ nhanh để thể hiện ý tưởng ban đầu
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Minh họa tay và minh họa in có thể ảnh hưởng đến cách trẻ hiểu câu chuyện như thế nào? Hãy nêu ví dụ hoặc lý do.
- Bài nhắc rằng tranh biếm họa đôi khi khiến họa sĩ gặp nguy cơ bị đàn áp. Bạn nghĩ nghệ sĩ nên cân nhắc điều gì khi muốn phản ánh chính trị trong tác phẩm?
- Tác giả nói việc vẽ trở thành liệu pháp cho nghệ sĩ. Bạn có biết hoạt động sáng tạo nào khác có thể giúp giảm căng thẳng không? Nêu một vài lợi ích.
