Một nghiên cứu mới được công bố trên Nature Communications mô tả cách dùng mẫu ngoáy mũi để phát hiện các thay đổi sinh học sớm liên quan đến bệnh Alzheimer, trước khi xuất hiện rối loạn tư duy và trí nhớ rõ rệt. Nhóm do Bradley J. Goldstein thuộc Duke University School of Medicine dẫn đầu đã phân tích mẫu từ 22 người tham gia, đo hoạt động hàng nghìn gene trên hàng trăm nghìn tế bào đơn lẻ và tạo ra hàng triệu điểm dữ liệu.
Quy trình lấy mẫu gồm xịt thuốc tê và dùng một bàn chải rất nhỏ đặt cao trong mũi, nơi có tế bào thần kinh cảm nhận mùi; mẫu thu được bao gồm cả tế bào miễn dịch. Phân tích cho thấy mẫu ngoáy mũi ghi nhận những thay đổi sớm ở cả tế bào thần kinh và tế bào miễn dịch, kể cả ở những người chỉ có dấu hiệu xét nghiệm phòng thí nghiệm nhưng chưa có triệu chứng lâm sàng.
Một chỉ số tổng hợp từ mô mũi phân biệt Alzheimer giai đoạn sớm và lâm sàng so với nhóm khỏe mạnh khoảng 81% thời gian. Tác giả chính Vincent M. D’Anniballe nói phương pháp này mở ra khả năng nghiên cứu mô thần kinh sống và hỗ trợ chẩn đoán sớm, cũng như theo dõi hiệu quả điều trị theo thời gian.
- 22 người tham gia trong mẫu so sánh.
- Phân tích hàng nghìn gene trên hàng trăm nghìn tế bào.
- Chỉ số phân biệt đạt khoảng 81%.
Nhóm Duke, phối hợp với Duke & UNC Alzheimer’s Disease Research Center, đang mở rộng nghiên cứu sang các nhóm lớn hơn để kiểm tra tính hữu dụng lâm sàng. Duke đã nộp đơn xin bằng sáng chế ở Mỹ liên quan đến phương pháp này, và kinh phí nghiên cứu đến từ National Institutes of Health.
Từ khó
- mẫu ngoáy mũi — mẫu sinh học lấy từ niêm mạc mũi
- tế bào đơn lẻ — một đơn vị sinh học riêng lẻ, tách khỏi nhóm
- tế bào thần kinh — nơron trong hệ thần kinh truyền tín hiệutế bào thần kinh cảm nhận mùi
- tế bào miễn dịch — thành phần của hệ miễn dịch bảo vệ cơ thể
- chỉ số tổng hợp — giá trị kết hợp nhiều thông tin đo đượcMột chỉ số tổng hợp
- phân biệt — nhận ra sự khác nhau giữa hai nhóm hoặc trạng tháiphân biệt Alzheimer giai đoạn sớm và lâm sàng so với nhóm khỏe mạnh, Chỉ số phân biệt đạt khoảng 81%.
- bằng sáng chế — quyền pháp lý bảo vệ một phát minh hoặc phương pháp
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Theo bạn, ưu điểm lớn nhất của việc dùng mẫu ngoáy mũi để phát hiện Alzheimer sớm là gì? Hãy nêu lý do.
- Khi mở rộng nghiên cứu sang nhóm lớn hơn, những vấn đề thực tế nào cần được lưu ý để kiểm tra tính hữu dụng lâm sàng?
- Việc nộp đơn xin bằng sáng chế có thể ảnh hưởng thế nào đến việc phổ biến phương pháp này trong y tế công cộng? Hãy nêu vài hệ quả có thể xảy ra.
Bài viết liên quan
Đổi thịt bò sang sản phẩm thực vật thay đổi chất béo trong sữa mẹ
Một thử nghiệm lâm sàng nhỏ cho thấy thay thịt bò bằng sản phẩm thay thế từ thực vật đã làm thay đổi loại chất béo trong sữa mẹ chỉ sau sáu ngày. Các tác giả nói điều này có thể ảnh hưởng đến phát triển não và miễn dịch của trẻ, nhưng nghiên cứu có những giới hạn.
