Trận lũ lụt thảm khốc xảy ra tại miền bắc Nepal đã làm nổi bật nguy cơ ngày càng tăng từ các thảm họa thiên nhiên dây chuyền tại dãy Himalaya. Theo báo cáo từ Liên Hợp Quốc vào ngày 1 tháng 9, thảm họa đã khiến hơn 1.000 người thiệt mạng, gần 4.000 người mất tích và khoảng 11.800 người được giải cứu. Lũ quét đã phá hủy nhiều cơ sở thủy điện và mạng lưới giao thông tại huyện Rasuwa, cắt đứt tuyến đường thương mại trọng điểm sang Tây Tạng.
Nguyên nhân bắt nguồn từ vụ sạt lở băng đá quy mô lớn gần biên giới Nepal - Trung Quốc. Lượng đất đá khổng lồ rơi xuống sông Lhende Khola, phụ lưu của sông Bhotekoshi, tạo thành một con đập tự nhiên chặn dòng nước suốt 18 đến 19 giờ. Sáng ngày 26 tháng 8, con đập này vỡ tung, giải phóng dòng lũ bùn đá dữ dội xuống thung lũng hạ nguồn mà hầu như không có cảnh báo trước.
Theo các chuyên gia, biến đổi khí hậu khiến các sông băng ở vùng Hindu Kush Himalaya mất khoảng 12% diện tích từ năm 1990 đến năm 2020. Tình trạng băng rút nhanh làm mất ổn định sườn núi, dẫn tới các đợt lở đất và lũ quét liên hoàn. Do các hệ thống quan trắc truyền thống chỉ chú trọng lượng mưa nên không thể dự báo chính xác, các nhà khoa học khuyến nghị kết hợp dữ liệu vệ tinh với cảm biến địa chấn và mạng lưới cảnh báo cộng đồng.
Từ khó
- thảm khốc — Gây ra thiệt hại rất lớn và đau thương vô cùng.
- sạt lở — Đất đá bị sụp đổ và trượt xuống theo sườn dốc.
- phụ lưu — Dòng sông nhỏ chảy vào dòng sông lớn hơn.
- quan trắc — Theo dõi và đo đạc thường xuyên các hiện tượng tự nhiên.
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Biến đổi khí hậu đang tác động như thế nào đến các vùng núi cao và sông băng trên thế giới?
- Tại sao việc kết hợp dữ liệu vệ tinh và cảm biến địa chấn lại quan trọng trong việc phòng chống thiên tai?
- Chính quyền và người dân ở các vùng có nguy cơ lũ quét cao nên chuẩn bị những gì để giảm thiểu thiệt hại?
