Khi AI 'đặt con người làm trung tâm': nguy cơ loại trừCEFR A2
16 thg 4, 2026
Phỏng theo Guest Contributor, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Steve A Johnson, Unsplash
Xonorika Kira cho rằng khẩu hiệu "đặt con người làm trung tâm" trong trí tuệ nhân tạo có thể che khuất một quan niệm hẹp về con người. Quan niệm đó đã bị định hình bởi chủ nghĩa ưu thế da trắng, chế độ phụ hệ và kỳ thị người khuyết tật.
Bà đề xuất mở rộng cách ta quan hệ với trí tuệ, thừa nhận ý thức và sự chăm sóc tồn tại giữa loài, hệ thống và công nghệ. Kira không kêu gọi lãng mạn hóa máy móc mà nhắc tới sự phụ thuộc lẫn nhau.
Bà cũng nêu lo ngại rằng kể từ ít nhất năm 2022, tính toán quy mô lớn đã tự động hóa nhiều nhiệm vụ sáng tạo và cảm xúc, làm tăng nỗi lo bị thay thế.
Từ khó
- khẩu hiệu — câu ngắn dùng để truyền đạt ý tưởng
- quan niệm — ý nghĩ hoặc niềm tin về một vấn đề
- ưu thế — tình trạng được cho là hơn người khác
- phụ hệ — hệ thống xã hội ưu tiên quyền lợi nam giới
- kỳ thị — đối xử bất công vì người khác khác biệt
- ý thức — khả năng cảm nhận hoặc nhận biết bên trong
- tự động hóa — dùng máy tính hoặc máy làm việc thay người
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn có lo lắng máy móc có thể thay thế công việc sáng tạo hoặc cảm xúc không? Tại sao hoặc tại sao không?
- Bạn nghĩ thế nào về ý tưởng rằng ý thức và sự chăm sóc có thể tồn tại giữa loài, hệ thống và công nghệ?
Bài viết liên quan
Thu ADN cá hồi từ không khí để theo dõi di cư
Các nhà nghiên cứu ở Washington thu ADN cá hồi Coho từ không khí trong mùa di cư và so sánh dữ liệu với số đếm bằng mắt của trại nuôi. Kết quả cho thấy eDNA không khí biến đổi theo xu hướng di cư và có thể chỉ ra vị trí cùng mật độ tương đối của cá.
