Thanh thiếu niên Hong Kong tìm an ủi từ chatbot AICEFR B2
18 thg 10, 2025
Phỏng theo Hong Kong Free Press, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Russel Bailo, Unsplash
Phóng sự của Hong Kong Free Press ngày 12 tháng 10 năm 2025 phân tích xu hướng thanh thiếu niên tìm đến chatbot đồng hành để xin an ủi cảm xúc. Bài viết trình bày lời kể của người dùng trẻ, phân tích của nhà khoa học và phản ứng của nhà phát triển để làm rõ lý do và hệ quả.
Hai thiếu niên được phỏng vấn dùng hai ứng dụng khác nhau. Jessica, 13 tuổi, bắt đầu trò chuyện với chatbot đóng vai tiếng Trung tên Xingye sau khi bị bắt nạt; em nói cuộc trao đổi kéo dài nhiều giờ và thừa nhận có phần phụ thuộc. Sarah, 16 tuổi, dùng Character.AI từ khi 13 theo lời giới thiệu của bạn và từng dùng nhiều giờ gần như mỗi ngày trước khi ngưng vì việc học bận và vì câu trả lời lặp lại. Người dùng đánh giá cao phản hồi ngay lập tức và khả năng chỉnh sửa câu trả lời.
Các chuyên gia cảnh báo nhiều rủi ro: nhà thần kinh học Benjamin Becker nói con người bỗng có thể trò chuyện với công nghệ như với người khác, và chatbot thường "nói những gì bạn muốn nghe", điều này có thể tạo thiên kiến xác nhận hoặc buồng vọng. Bài viết cũng đề cập đến những trường hợp gọi là "AI psychosis" và nêu mối lo về an toàn, quyền riêng tư khi các nền tảng thu thập dữ liệu để sinh lợi. Ở Mỹ có nhiều vụ kiện liên quan tới Character.AI với cáo buộc rằng một số trẻ đã tử vong hoặc cố gắng tự sát sau tương tác với chatbot; trang Character.AI tự gọi mình là "giải trí tương tác" và cảnh báo rằng chatbot không phải là người thật và thông tin không nên coi là lời khuyên y tế.
Một số chuyên gia và nhân viên xã hội khuyên nên tìm nhiều nguồn hỗ trợ hơn, còn nhà phát triển như Rap Chan thành lập Dustykid khoảng 2023 và thử nghiệm Dustykid AI ở trường học; dịch vụ này, theo cố vấn Erwin Huang, hoạt động như một "vật nuôi kỹ thuật số" có thể cá nhân hóa và nhớ các câu hỏi trước đó, và dự kiến ra mắt chính thức vào tháng 10.
Từ khó
- phóng sự — bài báo tường thuật và phân tích một sự kiện
- chatbot đồng hành — chương trình tự động nhắn tin để an ủi cảm xúc
- phụ thuộc — dựa nhiều vào ai hoặc cái gì, khó tự ngưng
- thiên kiến xác nhận — xu hướng chỉ tìm hoặc tin thông tin phù hợp
- buồng vọng — môi trường giao tiếp chỉ nghe ý kiến giống mình
- quyền riêng tư — sự bảo mật và kiểm soát thông tin cá nhân
- thu thập dữ liệu — việc gom thông tin người dùng để lưu hoặc phân tích
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Theo bài, những lợi ích và rủi ro khi thanh thiếu niên trò chuyện với chatbot là gì? Hãy nêu ví dụ và lý do.
- Những bước nào nhà phát triển hoặc trường học có thể làm để giảm rủi ro về an toàn và quyền riêng tư cho người dùng trẻ?
- Bạn có nghĩ chatbot có thể thay thế hỗ trợ tâm lý chuyên nghiệp không? Vì sao hoặc vì sao không?