Nhóm hợp xướng bảo tồn hạt giống ở làng MakongoCEFR B1
10 thg 5, 2025
Phỏng theo Minority Africa, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Lisah Malika, Unsplash
Làng Makongo nằm ngoài rìa thành phố Nakuru, cách Nairobi 159 kilometers (98.798 miles) về phía tây bắc, đang chịu nắng nóng và hạn hán. Trước nguy cơ nhiều giống bản địa biến mất, các nông dân và nhà hoạt động thành lập Eden Indigenous Seed Farm Choir để bảo vệ chủ quyền hạt giống và duy trì đa dạng giống.
Người sáng lập là Francis Ngiri, nhà nông học sinh thái 60 tuổi. Ông bắt đầu tập luyện hàng tuần tại nhà sau khi quan sát tình trạng vào năm 2024. Ban đầu nhóm có 20 thành viên (tuổi từ 25 đến 81), nay còn 12; hai thành viên gắn bó lâu là Lucia Wambui Kuria, 81 tuổi, và Rose Wanjiru, 54 tuổi. Nhóm dùng âm nhạc để truyền dạy tuyển chọn hạt, bảo quản, nông học sinh thái và vai trò lãnh đạo của phụ nữ.
Nhóm đã thu âm sáu bài hát bằng Swahili và Kikuyu, với chi phí phòng thu do Seed Savers Network Kenya trả KSH 150,000 (khoảng USD 1,216). Họ cũng lập Ngân hàng Hạt Eden, lưu giữ 144 giống hạt bản địa thu thập trong làng. Hạt được phân loại, kiểm tra độ ẩm và thử nảy mầm; chỉ những hạt đạt 80% nảy mầm mới được giữ cho tương lai.
Chiến dịch quan trọng vì hạt giống bản địa thường chịu hạn, sâu bệnh và dịch bệnh tốt hơn. Nông nghiệp đóng góp 30% vào GDP của Kenya và 80% việc làm; nghiên cứu cho thấy 80% nông hộ nhỏ dựa vào hệ thống hạt không chính thức và ước tính 90% hạt gieo trồng đến từ hệ thống đó. Ban hợp xướng hy vọng bài hát sẽ truyền cảm hứng và gây sức ép về luật Seeds and Plant Varieties Act, mặc dù họ gặp khó khăn về tài trợ và truyền thông.
Từ khó
- hạn hán — Thời gian dài thiếu mưa, đất khô cằn
- giống bản địa — loại cây trồng truyền thống của một vùng
- chủ quyền hạt giống — quyền kiểm soát, bảo quản hạt của cộng đồng
- nông học sinh thái — phương pháp canh tác thân thiện với môi trường
- ngân hàng hạt — nơi lưu trữ hạt để bảo tồn giống
- nảy mầm — quá trình hạt bắt đầu phát triển cây con
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ âm nhạc có thể giúp truyền kiến thức về hạt giống như thế nào? Hãy nêu một hoặc hai lý do.
- Nếu bạn là nông dân trong làng, bạn sẽ làm gì để giúp bảo vệ giống bản địa?
- Nhóm gặp khó khăn về tài trợ và truyền thông. Bạn có đề xuất nào để họ thu hút hỗ trợ?