Yeni bir analiz, en yoksul topluluklarda iki milyardan fazla insanın önemli düzeyde "soğuma yoksulluğu" ile karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Sıcak hava dalgaları hem daha sık hem de daha şiddetli hale geliyor; bu da küresel ölçekte sağlık riskleri ve ölümlerin artmasına neden oluyor. Hindistan ve Pakistan’ın bazı bölgelerinde sıcaklıklar 45 dereceyi aşıyor. Dünya Meteoroloji Örgütü, El Niño etkisiyle önümüzdeki aylarda normalden daha sıcak dönemler konusunda uyarıda bulundu.
Araştırma, Giacomo Falchetta liderliğinde Euro-Mediterranean Center on Climate Change tarafından yapıldı ve 28 ülkede bir milyondan fazla hanenin verileri incelendi. Çalışmada yaklaşık üç milyar kişiyi kapsayan örneklemde, 1,2 milyar kişinin ılımlı, yaklaşık 550 milyon kişinin ağır ve yaklaşık 600 milyon kişinin çok boyutlu yüksek soğuma yoksunluğu yaşadığı tespit edildi. Güney Asya ve Sahra Altı Afrika en çok etkilenen bölgeler olarak belirlendi; Güney Asya örnekleminde nüfusun neredeyse yüzde 80’i sistemik soğuma yoksulluğu endeksinin yüksek olduğu bölgelerde yaşıyor.
Araştırma özellikle konut kalitesi, su ve sanitasyon, enerji erişimi ve mavi-yeşil alanlar açısından Etiyopya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Ruanda ve Malawi’yi çok yüksek yoksunluk yaşayan ülkeler olarak gösteriyor. Yaklaşık 1,5 milyar kişinin ısıyla başa çıkmak için yetersiz altyapı ve sağlık koşullarına sahip bölgelerde yaşadığı tahmin ediliyor; Etiyopya, DRC, Ruanda, Malawi ve Zambiya’daki nüfusun büyük bölümü bu kategoride yer alıyor.
Uzmanlar, klimanın tek başına ne yeterli ne de sürdürülebilir bir çözüm olduğunu vurguluyor. Çalışma, koordineli ve düşük maliyetli politikalar öneriyor. Öne çıkan önlemler şunlar:
- Daha iyi konut tasarımı ve serin çatı uygulamaları;
- Ağaçlandırma, parklar ve su yüzeyleri ile mavi-yeşil altyapının korunması;
- Kamusal soğutma barınakları, geliştirilmiş su ve sanitasyon ve verimli vantilatörler.
Araştırmacılar ve aktivistler, bu politikaların zorunlu ve finanse edilmiş olması gerektiğini ve aşırı ısının şiddetlenmeye devam etmesi halinde uyumun insanları koruma sınırlarının olacağını belirtiyorlar.
Zor kelimeler
- örneklem — Araştırmada seçilen kişi veya hane grubuörneklemde
- çok boyutlu — Birden fazla farklı açıdan değerlendirilen
- sistemik — Tüm sistemi veya yapıyı etkileyen
- sanitasyon — Atık ve kanalizasyon temizliği ile ilgili hizmetler
- mavi-yeşil altyapı — Doğal su ve yeşil alanları kullanan düzenlemelermavi-yeşil altyapının
- koordineli — Farklı aktörlerin uyumlu şekilde birlikte hareket etmesi
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Araştırmada belirtilen sınırlamalar göz önüne alındığında, klimanın neden tek başına yeterli ve sürdürülebilir bir çözüm olmadığını kısaçe açıklayın.
- Yerel yönetimler mavi-yeşil altyapıyı korumak için hangi iki öncelikli adımı atabilir? Neden önemli olduğunu belirtin.
- Güney Asya ve Sahra Altı Afrika'da altyapı ve sağlık koşullarının yetersiz olması, aşırı sıcağın etkilerini nasıl artırabilir? Örnek verin.
İlgili makaleler
Liberya'da çocuklarda kurşun tehlikesi
Liberya'da doktorlar kan kurşunu testi yapamıyor ve EPA ekipman eksikliği nedeniyle maruziyet tam bilinmiyor. Ocak 2025'te bir kurşunlu boya yönetmeliği imzalandı ama resmî gazetede yayımlanmadığı için uygulanamıyor; test ekipmanı alınıyor ve halk bilinci gerekiyor.
Gebelikte sıcak ve nem çocuk sağlığını kötü etkiliyor
Science Advances’de yayımlanan araştırma, Güney Asya’da doğum öncesi sıcak ve nem maruziyetini WBGT ile ölçtü. Sonuçlar; sıcak ve nem birlikte olduğunda çocuk gelişiminin yalnız sıcaklıktan çok daha fazla etkilendiğini gösteriyor.
Bazı bebek maması yağları ve erken karaciğer yağlanması
Yeni bir hayvan çalışması, bebek mamalarında kullanılan belirli yağ türlerinin gelişen karaciğerde yağ birikimine katkıda bulunabileceğini gösteriyor. Araştırmada farklı yağ içeren iki mama karşılaştırıldı ve orta zincirli yağların daha hızlı yağ birikimine yol açtığı bulundu.