Araştırmacılar, Rapa Nui (Paskalya Adası) üzerindeki ana taş ocağı Rano Raraku’nun ilk dijital 3B modelini üretti. Ocakta neredeyse 1.000 moai heykeli bulunuyor ve model her bir heykelin konumunu, boyutunu ve duruşunu kaydediyor. Proje, Arizona Üniversitesi Antropoloji Okulu’ndan Terry Hunt yönetiminde ve Comunidad Indígena Ma’u Henua’nın talebiyle yapıldı.
Modeli oluşturmak için ekip, alanda yapılan birkaç arazi çalışmasında insansız hava araçlarıyla yaklaşık 11.000 görüntü topladı. Bu görüntüler, bilgisayar yazılımları tarafından birkaç hafta süren işlemle birleştirildi. Arkeologlar daha sonra modele bakarak saha genelindeki desenleri ve özellikleri belirledi.
PLOS One’da yayımlanan çalışma, moai üretiminin adanın çeşitli bölgelerine dağılmış yaklaşık 30 ayrı atölyede gerçekleşmiş gibi göründüğünü bildiriyor. Yazarlar, heykellerin tek bir ada çapında hükümdarın kontrolünde değil, kabileler veya klanlar tarafından yapılmış olma olasılığının yüksek olduğunu yazıyor. Araştırmacılar verileri Comunidad Indígena Ma’u Henua ile paylaştı ve modelin koruma planlamasında kullanılmasını öneriyor.
Zor kelimeler
- taş ocağı — Taş çıkarılan büyük açık alan veya yer
- dijital — Bilgisayar veya elektronik ortamla ilgili
- konum — Bir nesnenin veya kişinin bulunduğu yerkonumunu
- duruş — Heykel veya insanın yönü ve pozisyonuduruşunu
- insansız hava aracı — İçinde insan olmayan uçan araçinsansız hava araçlarıyla
- görüntü — Fotoğraf, video veya alınan görsel veri
- atölye — Ürün veya eser yapılan çalışma yeriatölyede
- koruma — Değerli şeyleri zarar görmekten koruma işikoruma planlamasında
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu dijital modelin adadaki heykellerin korunmasında nasıl kullanılabileceğini düşünüyorsunuz?
- Comunidad Indígena Ma’u Henua ile araştırmacıların iş birliği hakkında ne düşünüyorsunuz?
- Moai heykellerinin farklı atölyelerde yapılmış olması sizce adadaki toplum hakkında ne anlatıyor olabilir?
İlgili makaleler
Yapay zekâ kişilik ve duyguları tahmin edebiliyor
Yeni bir çalışma, ChatGPT, Claude ve LLaMa gibi yapay zekâ modellerinin günlük kayıtları okuyarak kişilik, davranış ve duyguları insanların değerlendirmeleri kadar doğru tahmin edebildiğini gösteriyor. Bulgular Nature Human Behavior'da yayımlandı.
Hong Kong’da Gençler Yapay Zeka Sohbet Botlarından Destek Alıyor
Hong Kong Free Press 12 Ekim 2025 tarihli haberde, gençlerin duygusal destek için sohbet botlarını nasıl kullandığı; riskler, gizlilik endişeleri ve bazı geliştiricilerin daha güvenli araçlar üretme çabaları anlatılıyor.
Çocuğa Telefon Vermek: Ev Hattı Bir Seçenek
Virginia Tech uzmanları, bazı ailelerin akıllı telefon yerine ev hattına döndüğünü ve bunun iletişim açısından bazı faydaları olabileceğini söylüyor. Uzmanlar telefon kullanımının olası zararları ve ebeveynlerin soracağı üç pratik soruyu paylaşıyor.
Yapay zekâ tütün şirketlerinin gençleri hedeflemesini engelleyebilir
Dublin'de düzenlenen konferansta uzmanlar, yapay zekânın çevrimiçi tütün pazarlamasını tespit edip gençleri koruyabileceğini söyledi. Konuşmalarda sosyal medya, yeni ürünler ve düşük gelirli ülkelerin yükü tartışıldı.