Parkinson, ABD'de 1 milyonun üzerinde ve dünyada 10 milyonun üzerinde insanı etkileyen ilerleyici nörolojik bir bozukluktur. Mevcut tedaviler semptomları hafifletebiliyor ancak hastalığı durduramıyor. Araştırmacılar somato-kognitif eylem ağı (SCAN) adı verilen bir beyin ağını tanımladı; SCAN motor korteks içinde yer alır ve hareket planlama ile geri bildirim süreçlerini bilişle birleştirir.
Çalışma Changping Laboratory liderliğinde ve Washington University School of Medicine ile ortak yapıldı. Ekip, ABD ve Çin'deki kurumlardan 800'den fazla katılımcının beyin görüntülerini topladı; bu grupta DBS, TMS, odaklanmış ultrason ve ilaç tedavisi alan hastalar ile sağlıklı bireyler vardı. Analizler SCAN ile subkorteks arasında artmış bağlantısallık (hiperbağlantı) gösterdi ve dört farklı terapi bu hiperbağlantıyı azaltıp eylem devresini normale yaklaştırdı.
Klinik denemede SCAN hedefli TMS uygulanan 18 hastada iki hafta sonra %56 cevap oranı gözlenirken, bitişik alanlara uyarı alan 18 hastada bu oran %22 oldu; bu, etkinlikte yaklaşık 2.5 katlık bir artış anlamına geliyor. Araştırmacılar, cerrahi gerektirmediği için SCAN hedefli noninvaziv müdahalelerin DBS'den önce nöromodülasyon olanağı sunabileceğini belirtiyor.
Zor kelimeler
- ilerleyici — zaman içinde daha kötü hale gelen
- nörolojik — sinir sistemi ile ilgili olan
- semptom — hastalıkta görülen belirti veya işaretsemptomları
- korteks — beynin dış tabakası, bilgi işleyen bölge
- hiperbağlantı — normalden daha güçlü veya fazla bağlantı
- noninvaziv — cerrahi gerektirmeyen, vücuda giriş olmayan
- nöromodülasyon — sinir sistemi aktivitesini değiştirme yöntemi
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Cerrahi gerektirmeyen noninvaziv tedaviler hastalar için ne gibi avantajlar sağlayabilir?
- 800'den fazla katılımcının beyin görüntülerinin toplanması bu araştırma için neden önemli olabilir?
- Yeni bir beyin ağı (SCAN) bulunması Parkinson tedavisinde hangi değişikliklere yol açabilir?
İlgili makaleler
Genç kanser sağ kalanlarında hızlanan yaşlanma
Yeni çalışma, ergen ve genç erişkin döneminde kanser geçirmiş kişilerin akranlarına göre hücresel ve beyin düzeyinde daha hızlı yaşlandığını gösteriyor. Araştırmacılar müdahalelerin (egzersiz, beslenme, sigarayı bırakma) yararını test ediyor.
ABD'de bazı kuşaklarda artan ölüm oranları
Araştırmacılar ABD'de 1890’lardan 1980’lere doğan kişilerin ölüm belgelerini inceledi. 1979–2023 dönemindeki veriler, bazı kuşakların önceki kuşaklardan daha yüksek ölüm riski taşıdığını ve bunun tek bir nedenle açıklanamayacağını gösteriyor.
