Rockefeller Üniversitesi araştırmasında Ooceraea biroi adlı, eşeysiz üreyen karıncalar kullanıldı. Araştırmacılar genetik olarak benzer hatlar oluşturup bunları karıştırdı. Kimyasal analizler, kolonilerin aynı mammsı bileşenleri farklı oranlarla birleştirip her koloniye özgü koku profilleri oluşturduğunu buldu. Başlangıçta karıncalar yabancı genotiplere karşı agresif davranıyordu.
Deneyde genç ve zayıf kimyasal profilli karıncalar başka kolonilere yerleştirildi. Bir aylık sürekli maruziyetten sonra bunlar bakıcı koloninin kokusuna benzedi ve artık saldırıya uğramadı. Ancak yumurta aşamasında ayrılan karıncalar kendi genotiplerini kabul etmeye devam etti. Temas kesilirse agresyon yaklaşık bir hafta içinde geri döndü; kısa, aralıklı karşılaşmalar ise hoşgörüyü korudu. Beş gün sonrasında devam eden hoşgörü, kısa süreli uyaran duyarsızlaşmasından daha uzun süreli bir kokusal belleğe işaret ediyor.
Zor kelimeler
- eşeysiz — cinsel eşe ihtiyaç olmadan çoğalma şekli
- genotip — canlının genlerinde bulunan özellikler bütünügenotiplere, genotiplerini
- kimyasal — moleküllerle ilgili, maddeye ait özellik
- maruziyet — bir şeye sürekli ya da uzun süre temas etme durumumaruziyetten
- hoşgörü — başkalarını kabul etme, saldırmama tutumuhoşgörüyü
- duyarsızlaşma — belirli uyarana karşı tepkinin azalması süreciduyarsızlaşmasından
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Sence neden karıncalar kokulara göre farklı davranıyor olabilir? Kısa anlat.
- Bir ay boyunca başka bir grubun kokusuna maruz kalsan sen ne hissederdin? Kısa yaz.
- Kısa, aralıklı karşılaşmalar hoşgörüyü korumuş. Günlük yaşamında buna benzer bir örnek verebilir misin?
İlgili makaleler
Hindistan’da siyah akrep için panzehir çalışmaları ilerliyor
Hindistanlı araştırmacılar Heterometrus bengalensis adlı siyah akrebin zehirini inceledi ve bu türe yönelik panzehir geliştirme yönünde ilerleme bildirdi. Çalışma zehir bileşenlerini haritaladı ve laboratuvarda üretim çalışmaları sürüyor.
WTC müdahale görevlilerinde TSSB ve beyin değişimleri
Yeni görüntüleme çalışması, 2001 WTC saldırılarından sonra birçok müdahale görevlisinin neden uzun süre TSSB belirtileri gösterdiğini açıklamaya yardımcı oluyor. Araştırma MRI tabanlı gri-beyaz kontrast (GWC) yöntemini ve 99 görevliyi inceledi.
