Yeni araştırma, kahverengi başlı inekkuşu Molothrus ater’in şarkısındaki belirgin 'sulu' tınıyı fizyolojik ve motor kontrol mekanizmalarının etkileşimiyle açıkladı. Çalışma University of Utah'tan Franz Goller liderliğinde, bir fizikçi ve bir psikoloğun da katıldığı çok disiplinli bir ekip tarafından yürütüldü; proje Ulusal Sağlık Enstitüleri tarafından desteklendi ve sonuçlar Current Biology'de yayımlandı.
İnekkuşlarının syrinx adlı vokal organı iki ayrı ses kaynağı içerir; sol vokal kıvrımlar genelde sağdakilerden daha büyük ve tınıya önemli katkı sağlar. Araştırmacılar, kuşların syrinx içinde güçlü hava basıncı biriktirip kısa süreli nefes tuttuktan sonra basıncı aniden serbest bıraktıklarını buldu. Bu seri, su damlası çarpmasına benzeyen hızlı başlangıçlı ve yavaş sönümlü bir sıçrama benzeri patlama üretiyor. İkinci, daha belirgin bir ses ise kısa bir gecikmeyle—makalede belirtilen şekilde yaklaşık 50 milisaniye sonra—bir hava kabarcığı çöktüğünde ortaya çıkıyor; farklı boyuttaki 'damlalar' farklı frekanslar üretiyor.
Deneysel olarak ekip, esaret altındaki sığırcıkları inekkuşlarıyla birlikte yetiştirip gözlemledi; sığırcıklar inekkuşu vokalizasyonlarını öğrenip aynı sıra dışı solunum ve valf (valf benzeri) kontrolünü kullandı. Araştırmacılar, inekkuşlarının koordine solunum ve iki ses kaynağını kullanarak gelişkin bir ses mühendisliği gerçekleştirdiğini ve tınının fizyoloji ile motor kontrolü arasındaki karmaşık etkileşimlerden doğduğunu sonucuna varıyor.
- Solunumla basınç biriktirme
- Aniden basınç serbest bırakma ve patlama oluşumu
- Kabarcık çöküşüyle ikinci sesin ortaya çıkması
Zor kelimeler
- syrinx — kuşlarda ses üreten özel organ
- basınç — birim yüzeye uygulanan hava kuvvetihava basıncı, basıncı
- valf — akıma veya havaya yön veren mekanizmavalf benzeri
- kabarcık — sıvı veya gaz içindeki küçük hava küresihava kabarcığı, kabarcığı
- sönümlü — sesin veya hareketin yavaşça azalmasıyavaş sönümlü
- vokalizasyon — canlıların çıkardığı sesli iletişim biçimivokalizasyonlarını
- koordine — farklı hareketlerin birlikte uyumlu olması
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu çalışmanın kuşların şarkı yapma mekanizmalarını anlamaya nasıl katkısı olabilir?
- Sığırcıkların inekkuşu vokallerini öğrenmesi hangi sonuçları veya çıkarımları destekler?
- Syrinx ve solunum kontrolü arasındaki etkileşim insan ses üretimi çalışmalarında hangi benzer konuları düşündürür?
İlgili makaleler
Araştırmacılar meme hücrelerini destekleyen sentetik jel geliştirdi
UC Santa Barbara'da bir ekip, meme epitel hücrelerini destekleyen alg bazlı bir sentetik membran geliştirdi. Araştırma Science Advances dergisinde yayımlandı ve jelin mekanik ile biyokimyasal özellikleri değiştirilerek hücre davranışının yönlendirilebildiğini gösterdi.