Yeni yayımlanan bir çalışma, gebeliğin üçüncü trimesterinde orman yangını dumanına maruz kalmanın çocuğun daha sonra otizm tanısı alma olasılığını artırabileceğini gösteriyor. Çalışma Environmental Science & Technology dergisinde yer aldı ve 2006–2014 dönemi arasında Güney Kaliforniya'da gerçekleşen, 200.000'den fazla doğumu analiz etti. Araştırmacılar beş yaşına kadar tanı konulan otizmle bağlantıyı inceledi.
En güçlü ilişki, gebeliğin son üç ayında 10 günden fazla yangın dumanına maruz kalan anneler grubunda görüldü; bu grupta otizm riski hiç maruz kalmayanlara göre %23 daha yüksekti. Yazarlar çalışmanın prenatal yangın dumanı maruziyeti ile otizm arasındaki olası bağlantıyı inceleyen ilk araştırma olduğunu belirtiyor ve bulguların kesin bir nedensellik kanıtı sunmadığını vurguluyor.
Çalışmada ayrıca otizm tanılı çocukların annelerinin genelde daha yaşlı olduğu, ilk gebelik olma olasılıklarının yüksek olduğu ve gebelik öncesi diyabet ile obezite oranlarının daha fazla olduğu not edildi. Araştırma bir dizi kurum ile ortak yürütüldü ve yazarlar daha fazla çalışma yapılması gerektiğini söylüyor.
Zor kelimeler
- trimester — Gebelikte üç aylık dönemlerden biritrimesterinde
- maruz kalmak — bir şeye temas veya etkilenme durumumaruz kalmanın
- otizm — gelişim ve iletişim alanında görülen nörolojik durumotizm tanısı, otizmle, otizm tanılı
- maruziyet — bir şeye maruz bırakılma veya etkilenme durumumaruziyeti
- nedensellik — bir olayın başka bir olayı doğrudan neden olması durumu
- gebelik — bir kadının bebeği taşıdığı hamilelik dönemigebeliğin, gebelik öncesi, ilk gebelik
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu çalışmanın bulguları göz önüne alındığında, gebelik sırasında yangın dumanına maruz kalmamak için hangi günlük önlemler alınabilir?
- Yazarlar kesin nedensellik kanıtı olmadığını söylüyor. Sizce gelecekte yapılacak hangi ek çalışmalar bu konuda yararlı olur?
- Çalışmada annenin yaşı ve gebelik öncesi sağlık durumu otizmle ilişkilendirildi. Bu bilgiyi hamilelik planlarken nasıl kullanırdınız?
İlgili makaleler
Latin Amerika’da gençler için yapay zekâ ile sağlık bilgisi
Latin Amerika’da sağlık grupları ve araştırmacılar, gençler ve dışlanmış topluluklara cinsel ve üreme sağlığı bilgisini yapay zekâ araçlarıyla ulaştırmaya çalışıyor. Projeler dil, damgalama ve hizmet erişimi engellerini azaltmayı hedefliyor.
