Yeni yayımlanan bir araştırma, beynin mikroskobik bileşenlerinin geniş ölçekli fonksiyonel ağların mimarisini nasıl şekillendirdiğine dair önemli kanıtlar sunuyor. Çalışma Nature Communications dergisinde yer aldı ve araştırmacılar hücre, molekül ve görüntüleme verilerini aynı çerçevede hizalayarak fMRI'de görülen ağ düzenlerinin hücresel ve moleküler temellerini ortaya koydu.
Veri kaynakları arasında beyin görüntülemeleri, genetik bilgiler ve moleküler görüntüleme vardı. fMRI taramalarıyla bölgelerin zaman içinde nasıl iletişim kurduğu izlendi ve bu değişen etkinlik desenleri "dinamik bağlantılılık" olarak ölçüldü. Bu fonksiyonel veriler, hücre tipi haritaları, serotonin ve dopamin gibi kimyasal haberci haritaları ve mitokondri gibi enerji üreten yapıların haritalarıyla birleştirildi.
Aracılık analizi adı verilen istatistiksel yöntem, ağların biyoloji ve davranış arasında yalnızca ilişki kurmadığını; ağların moleküler özelliklerin bilişsel işlevlere etkisini aracılık ederek açıklayabildiğini gösterdi. Calhoun, geniş ölçekli ağların gizli bir biyolojik plana dayandığını vurguladı. Birinci yazar Guozheng Feng ise belirli ağların mikroskobik biyolojiyi karmaşık zihinsel süreçlere bağladığını belirtti.
Bulgular, moleküler dengesizlik ile ağ bozulması arasındaki bağı işaret ederek şizofreni, depresyon ve Alzheimer gibi durumlarda hangi sistemlerin daha savunmasız olabileceğini anlamaya yardımcı olabilir. Calhoun ayrıca bireyin biyolojisini ağ işleyişiyle ilişkilendiren kişiselleştirilmiş haritalar oluşturmayı uzun vadeli hedef olarak gösterdi. Çalışma NSF ve NIH tarafından finanse edildi. Kaynak: Georgia State University.
Zor kelimeler
- mikroskobik — gözle görülemeyecek kadar küçük yapı ve parçalar
- mimarisini — bir sistemin veya yapının düzeni ve planı
- hizalayarak — farklı veri veya öğeleri aynı düzene koymak
- dinamik bağlantılılık — bölgeler arasındaki zamanla değişen etkileşim
- aracılık analizi — bir değişkenin etkisini başka değişkenle açıklama yöntemi
- mitokondri — hücre içinde enerji üreten küçük organel
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Kişiselleştirilmiş beyin haritaları oluşturma fikri, klinik tanı ve tedavi açısından ne tür yararlar sağlayabilir? Örneklerle açıklayın.
- Moleküler dengesizlik ile ağ bozulması arasındaki bağlantı, zihinsel hastalıkların anlaşılması ve tedavisi için neden önemli olabilir? Düşüncelerinizi belirtin.
- Hücre, molekül ve görüntüleme verilerini aynı çerçevede hizalamak gelecekteki beyin araştırmalarını ve nörobilim uygulamalarını nasıl etkileyebilir? Birkaç olası etki sıralayın.
İlgili makaleler
Bağırsakta IgA için yedek antikor sistemi keşfi
Yale araştırmacıları bağırsakta IgA antikorunun üretimi için iki ayrı yol olduğunu buldu. Erken dönem IgA genellikle germinal merkez kaynaklı değil, daha sonra gelen IgA ise germinal merkez kökenli olarak saptandı; bulgu aşı çalışmalarına ışık tutuyor.
Missouri'de CanvasDx ile otizm tanısında hız denemesi
Missouri'de otizm değerlendirmelerinde uzun bekleme süreleri sorunu var. Araştırmacılar FDA onaylı CanvasDx cihazını ECHO Autism ile birlikte test etti; cihaz bazı vakalarda belirleyici sonuç verdi ve yerel bakım erken tanı sağladı.
Plastik Yakmanın Kentlerde Ev Yakıtı Olarak Kullanımı
Nature Communications’da yayımlanan araştırma, düşük ve orta gelirli kentlerde plastik atık yakmanın yaygın olduğunu gösteriyor. Anket, atık hizmetleri ve enerji yoksulluğunun bu uygulamayı artırdığını ve bunun sağlık riskleri taşıdığını ortaya koyuyor.