Çalışmaya Stony Brook Üniversitesi'nden Minghao Qiu önderlik etti ve başyazar Yangmingkai Li olarak verildi. Ekip 2006 ile 2023 arasındaki yüzey ozon ölçümlerini meteoroloji ve uydu verileriyle birleştirerek inceledi. Olay sırasında ozondaki değişiklikleri tahmin etmek için makine öğrenmesi modelleri kullandılar ve dumanlı günleri NOAA'nın Hazard Mapping System (HMS) ürünüyle tanımladılar.
Analiz, yangın dumanının bazı bölgelerde—doğu ABD'nin bazı kesimleri ve Ortabatı dahil—günlük yüzey ozonunu en çok %16 oranında artırabileceğini ortaya koydu. Maruziyet-etki ilişkilerine göre ekip, yangın kaynaklı ek ozonun ABD'de 65 yaş ve üzeri grupta yılda 2.000'den fazla fazladan ölüme yol açtığını tahmin etti.
İki önemli sonuç vurgulandı: partiküle ağırlık veren önceki çalışmaların toplam sağlık yükünü muhtemelen hafife aldığı ve yangınlardan sonra açık görünen günlerin bile ozon riski taşıyabileceğidir; çünkü ozon görünmez ve partikül kirliliğiyle her zaman örtüşmez.
Zor kelimeler
- ölçüm — bir şeyin miktarını sayısal olarak belirleme işiölçümlerini
- birleştirmek — farklı şeyleri tek bir yapıda toplamakbirleştirerek
- makine öğrenmesi — bilgisayarların verilerle öğrenmesini sağlayan yöntemmakine öğrenmesi modelleri
- yüzey ozon — yerin yakınında bulunan zararlı ozon gazıyüzey ozonunu
- maruziyet — bir kişinin veya şeyin bir etkene uğrama durumuMaruziyet-etki
- tahmin etmek — gelecekteki veya bilinmeyen şeyi önceden söylemektahmin etti
- örtüşmek — iki şeyin aynı yerde veya zamanda olması durumuörtüşmez
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu makaleye göre neden temiz görünen günlerde bile ozon tehlikesi olabilir?
- Makine öğrenmesi modelleri çevre araştırmalarında verileri incelemeye nasıl yardımcı olabilir?
- Kendi bölgenizde yangın dumanı veya ozonla ilgili gördüğünüz etkiler oldu mu? Kısa anlatın.
İlgili makaleler
Kan Vizkozitesini Gerçek Zamanlı İzleyen Yeni Cihaz
Missouri Üniversitesi araştırmacıları, kanın vizkozitesini invaziv olmayan ve gerçek zamanlı ölçebilen bir teknoloji geliştirdi. Cihaz ultrason dalgaları ve yazılım kullanıyor; potansiyel olarak taşınabilir ve giyilebilir uygulamalar hedefleniyor.
Gebelikte orman yangını dumanı otizm riskini artırabilir
Yeni bir çalışma, gebeliğin son aylarında orman yangını dumanına maruziyetin çocukların daha sonra otizm tanısı alma olasılığını artırabileceğini gösteriyor. Çalışma 2006–2014 döneminde Güney Kaliforniya'daki 200.000'den fazla doğumu inceledi.
Yol düzenleri ve kent izolasyonunun şizofreni ile bağlantısı
New York City'de yapılan bir çalışma, yollar ve trafik düzenlemeleriyle izole edilmiş kentsel topluluklarda şizofreniyle ilişkili hastane başvurularının arttığını ve bu ilişkinin trafik kaynaklı hava kirliliğinden bağımsız olduğunu gösterdi.
Tropikal tıpta yayın ve karar alma eşitsizliği
Yeni analiz, tropikal tıp alanında hangi araştırmaların yayınlandığını ve finanse edildiğini zengin ülkelerin belirlediğini gösteriyor. Çalışma, yayın kurullarındaki dengesizliklerin bazı bölgeleri ve konuları göz ardı ettiğini vurguluyor.