Yeni bir araştırma çene ucunu insan evrimi bağlamında inceledi. Şempanzeler, Neandertaller ve Denisovalılar gibi diğer türlerin çene ucu taşımadığı, çene ucunun sadece Homo sapiens’e özgü olduğu vurgulanıyor. Bu yüzden çene ucu fosil kayıtlarında tür tanımlamada önemli oluyor.
Çalışmayı Noreen von Cramon-Taubadel yönetti ve sonuçlar PLOS One dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar "spandrel" diye adlandırdıkları bir kavramı kullanıyorlar; buna göre çene ucu kafatasının diğer kısımlarına yönelik seçilimin yan ürünü olabilir. Ekip maymun ve insan kafatası özelliklerini karşılaştırarak nötrlük hipotezini test etti ve çene ucunun spandrel modeline daha iyi uyduğunu buldu.
Zor kelimeler
- evrim — canlı türlerinin zaman içinde değişmesievrimi
- fosil — eski canlı kalıntılarının taşlaşmış izleri
- seçilim — çevreye daha iyi uyum sağlayanların kalmasıseçilimin
- hipotez — deneyle ya da gözlemle sınanan fikirhipotezini
- kavram — bir konu hakkında genel düşünce veya fikirkavramı
- çene ucu — alt çenenin önündeki küçük çıkıntıçene ucunu
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Çene ucunun sadece Homo sapiens’e özgü olması seni şaşırttı mı? Neden kısa yaz.
- Araştırmacılar çene ucunu fosil kayıtlarında neden kullandı? Kısa cevap ver.
- Sen bir kafatası inceliyor olsan hangi özelliğe bakardın? Neden?
İlgili makaleler
Alzheimer ile bağlantılı korunmuş retrosplenial nöronları
Araştırmacılar retrosplenial kortekste bulunan ve mekânsal yönelmeyle ilişkili özel nöronların milyonlarca yıl korunduğunu buldu. Ekip fare ve sıçan beyinlerini karşılaştırdı ve şimdi bu nöronları insanlarda ve Alzheimer’da araştırıyor.
Ağaç farelerinin çıngıraklı yılan zehrine karşı genetik direnci
Araştırma, ağaç farelerinin çıngıraklı yılan zehrine karşı genetik değişikliklerle direnç geliştirmiş olabileceğini gösteriyor. Çalışma SERPINA3 genindeki kopya artışını ve bu genin ürettiği proteinlerin zehri nasıl etkisizleştirdiğini inceliyor; deneyler Michigan Üniversitesi laboratuvarında yapıldı.
