Bilim insanları atların kişnemesinde aynı anda çıkan iki farklı frekansın kaynağını araştırdı. Büyük memeliler genellikle daha düşük perdeli sesler çıkarır, bu yüzden at kişnemesindeki çok yüksek ton uzun süre bir sır olarak kaldı. Ekip vokal anatomi, klinik kayıtlar ve ses kayıtlarıyla sorunu test etti.
Bulgulara göre düşük frekans, vokal kat titreşimiyle oluşuyor; bu, insanlarda şarkı söylerken oluşan temel mekanizmaya benziyor. Yüksek frekanslı bileşen ise larinks içinde oluşan bir ıslık mekanizmasından (larinks ıslığı) kaynaklanıyordu. Fare ve sıçan gibi küçük kemirgenlerin böyle bir ıslık ürettiği biliniyordu; atlar ise büyük memeliler arasında bu şekilde ıslık üreten ilk örnek oldu.
Kanıt için ekip çıkarılmış larinkslerle deney yaptı. Ölen atlardan alınan larinkslere hava verildi ve sonra helyumla karşılaştırıldı. Helyumda ıslık tonları yükseldi, vokal kat titreşimi değişmedi. Viyana Üniversitesi'nden William Tecumseh Fitch, helyumla olan frekans kaymasının hemen belirgin olduğunu ve gizemin çözüldüğünü söyledi. Çalışma Current Biology'de yayımlandı ve birkaç bilim kuruluşu tarafından desteklendi.
Zor kelimeler
- frekans — sesin havada titreşimle ölçülen perdesifrekansın, frekanslı
- vokal kat — ses üretirken titreşen doku katmanı
- larinks — ses kanalının bulunduğu boğaz bölgesilarinkslerle, larinkslere
- ıslık — ince ve yüksek perdeli ses
- helyum — hafif bir gaz, ses deneylerinde kullanılırhelyumda, helyumla
- desteklemek — para veya yardım vererek yardımcı olmakdesteklendi
- titreşim — hızla ileri geri hareket etme durumutitreşimiyle
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu araştırmada vokal kat titreşimi ve larinks ıslığı bulunması seni nasıl etkiliyor? Kısa bir cevap verin.
- Helyum testi neden araştırmacılar için önemliydi? Kısa bir neden açıklayın.
- Araştırmada kullanılan çıkarılmış larinks deneyleri hakkında ne düşünüyorsunuz? Bu yöntemin yararı veya sınırlılığı ne olabilir?
İlgili makaleler
Science Journalism Forum çevrimiçi düzenleniyor
Kovid-19 salgını bilim muhabirlerini uzun ve yoğun bir döngüye itti ve kamuoyunun ilgisini artırdı. 30 Ağustos—2 Eylül tarihlerindeki Science Journalism Forum tamamen çevrimiçi olacak ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde bağlantı ve becerileri güçlendirmeyi hedefliyor.
