Yeni araştırma ağaç farelerinin çıngıraklı yılan zehrine karşı direnç gösterebildiğini genetik düzeyde açıklıyor. Çalışma, farelerin bazen insanları hastaneye düşürebilecek ısırıklardan sağ çıkabildiğini ve bunun genetik bir temeli olabileceğini ortaya koyuyor.
Makale SERPIN gen ailesine odaklandı ve özellikle SERPINA3 gene bakıldı. Ağaç farelerinde SERPINA3 geninden 12 kopya bulundu; insanlarda ise tek kopya var. Araştırmacılar fazladan kopyaların tandem çoğaltım ile oluştuğunu ve orijinal genin işlevini sürdürürken yeni kopyaların farklı işlevler geliştirebildiğini belirtti.
Michigan Üniversitesi Yaşam Bilimleri Enstitüsü laboratuvarındaki ekip, 12 SERPINA3 tarafından kodlanan proteinlerin her birini test etti. Çalışmada, bu kemirgenleri avlayan çıngıraklı yılanlardan alınan zehir örnekleri kullanıldı; birçok protein zehir bileşenlerine bağlanıp toksisiteyi engelledi. Proteinlerin etkinliklerinde büyük farklılıklar görüldü; bazıları etkileşmedi, bir kısmı ise zehrin iki farklı toksik bileşenini engelledi.
Araştırmacılar tandem çoğaltımın yılan zehir genlerinde de yaygın olduğunu ve avın direnç geliştirmesinin zehir proteinlerinin değişmesine yol açabileceğini, bu durumun SERPINA3 çoğaltımlarında eşevrimsel bir yanıt olabileceğini söylüyor. Çalışma NIH ve University of Michigan’s Honors Summer Fellowship tarafından desteklendi.
Zor kelimeler
- direnç — zararlı etkiler karşısında korunma yeteneği
- genetik — genlerle ve kalıtımla ilgili özellikleri
- tandem çoğaltım — aynı genin art arda birden fazla bulunması
- kopya — aynı genin veya belgenin tekrar eden örneği
- protein — hücrelerde görev yapan büyük molekül türüproteinlerin
- toksisite — bir maddenin canlıya zarar verme gücütoksisiteyi
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Sizce gen kopyalarının artması hayvanların hayatta kalmasını nasıl etkiler? Kısa anlatın.
- Araştırmada bazı proteinlerin zehrin iki farklı toksik bileşenini engellediği yazıyor. Bu durumu neden önemli buluyorsunuz?
- SERPINA3 çoğaltımlarının eşevrimsel bir yanıt olabileceği söyleniyor. Sizce av ve yırtıcı arasındaki bu tür karşılıklı değişimler nasıl olur?
İlgili makaleler
Uyurken dopamin motor becerileri güçlendiriyor
Michigan Üniversitesi araştırması, belirli dopamin hücrelerinin NREM uykusu sırasında öğrenmeden kısa süre sonra aktifleştiğini ve uyku iğcikleriyle eşzamanlı olarak motor hafızaları güçlendirdiğini gösteriyor. Bulgular tedavi olasılıklarına işaret ediyor.
