Azerbeidzjan en Armenië praten zonder bemiddeling in Abu Dhabi ^{CEFR B2}

Op 10 juli kwamen de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliyev en de Armeense premier Nikol Pashinyan samen in Abu Dhabi. Het was het eerste directe bilaterale contact zonder bemiddeling en volgde op een in maart aangekondigde afspraak over de voorwaarden voor een vredesakkoord. Beide partijen noemden bilaterale onderhandelingen het meest doeltreffende format om het normalisatieproces te behandelen.

De gesprekken staan in de context van het langdurige conflict rond Nagorno-Karabach. Na gevechten in de vroege jaren 1990 leidde een staakt-het-vuren in 1994 tot de vorming van een de facto republiek. Volgens de International Crisis Group hebben die eerdere conflicten meer dan een miljoen mensen gedwongen hun huizen te verlaten. Latere escalaties — de oorlog van 2020 en een militaire operatie in september 2023 — gaven Azerbeidzjan volledige controle over Karabach.

Veel details van de bijeenkomst bleven privé, maar berichtgeving noemde onderwerpen als grensafbakening, de opening en ontwikkeling van de Zangezur-corridor en het paraferen van een vredesakkoord. Het conceptvredesakkoord zou onder meer concessies van Armenië omvatten, zoals het terugtrekken van rechtszaken en het verwijderen van EU-waarnemers, en Azerbeidzjan eiste grondwetswijzigingen met betrekking tot de Onafhankelijkheidsverklaring van 1990. Premier Pashinyan steunt een procedure voor een nieuwe grondwet via een nationaal referendum in 2027.

De voorgestelde Zangezur-corridor blijft een centraal twistpunt. Armenië verwerpt de naam 'corridor' en weigert de controle over de 32 kilometer lange route af te staan. Commentaren, waaronder een opmerking van Tom Barrack over externe betrokkenheid, illustreren de geopolitieke gevoeligheid. Analyses wijzen op een veranderende regionale balans: Moskou hield zich diplomatiek terug, er zijn zorgen over een afnemende Russische invloed, en binnenlandse ontwikkelingen in Armenië en onenigheid tussen Bakoe en Moskou vergroten de onzekerheid. De ontmoeting was een doorbraak, maar er blijven nog veel politieke en diplomatieke hindernissen voordat een duurzaam akkoord kan worden gefinaliseerd.

• Belangrijkste onderwerpen: grensafbakening, corridor, parafing
• Historische context: Nagorno-Karabach en eerdere oorlogen
• Grote onzekerheden blijven in de regio