Kamate over uitbuiting en geweld in Congo ^{CEFR B2}

François Kaserake Kamate is een klimaatactivist en mensenrechtenverdediger uit het oosten van de Democratische Republiek Congo. Al 13 jaar werkt hij in geweldloze bewegingen voor gerechtigheid en verantwoording. Kamate benadrukt dat Congo rijk is aan mineralen maar dat de bevolking arm blijft; hij spreekt van een "vloek van de grondstoffen" omdat mineralen die in telefoons, elektrische auto9s en batterijen worden gebruikt, gewapend geweld voeden in plaats van ontwikkeling.

Hij meldt dat zowel milities als staatsmachten de rechten van burgers schenden. Sommige gewapende groeperingen handelen volgens hem in het belang van multinationals, en buurlanden kunnen deze groepen sponsoren om toegang te krijgen tot mineraalrijke gebieden. Keuze voor geweldloosheid is in een gemilitariseerde context gevaarlijk: activisten worden als vijanden behandeld, Kamate werd meerdere keren gearresteerd, verplaatst naar Kinshasa en verloor zijn baan als opvoeder. Mensen zijn bang voor verlies van huis, werk of leven.

Kamate noemt drie interne pijlers die macht en geweld in stand houden: onwetendheid over rechten, armoede die keuzes beperkt en corruptie die loyaliteit koopt. Externe actoren die voordeel halen uit instabiliteit versterken dit systeem. Hij is kritisch over veel internationale projecten die lokale waarden en stemmen negeren; hij noemt sommige reacties "performatieve veroordeling" en waarschuwt voor een witte reddermentaliteit die lokale behoeften overschaduwt.

Toch ziet hij hoop als een vorm van verzet. Hij werkt met vrouwen die kinderen en gezinnen hebben verloren en stimuleert vreedzame strategieen voor verandering. Kamate roept iedereen op te handelen: "Als ik zwijg, zal Congo over twintig jaar volledig van de kaart verdwijnen." Mensen moeten solidariteit opbouwen en ruimte creëren voor jonge activisten zodat hun stemmen gehoord worden.