Onderzoekers van Emory University onderzochten met muismodellen hoe een vetrijk dieet de communicatie tussen darm en hersenen beïnvloedt. De studie, gepubliceerd in maart in PLOS Biology, gebruikte kiemvrije muizen die negen dagen Paigen’s Diet kregen, een voeding met 45% koolhydraten en 35% vet. De verandering in het microbioom ging gepaard met een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand, vaak omschreven als een "lekkende darm".
Door die verhoogde doorlaatbaarheid konden levende darmbacteriën naar de hersenen reizen via de nervus vagus, een zenuw die de hersenstam verbindt met hart, longen, maag, darmen en andere buikorganen. In één experiment verminderden de onderzoekers eerst de inheemse microben met drie dagen antibiotica en introduceerden daarna een barcoded Enterobacter cloacae met een DNA-sequentie die normaal niet in de natuur voorkomt. Deze gemodificeerde stam werd later in de nervus vagus en in de hersenen aangetroffen, terwijl er geen detecteerbare hoeveelheden in het bloed of andere organen waren.
De bacteriële aantallen in de hersenen waren laag, binnen de honderden, en de onderzoekers namen strikte procedures om kruisbesmetting te voorkomen. Volgens hen sluiten deze niveaus sepsis of meningitis uit. Ook in muismodellen voor Parkinson en Alzheimer werden lage niveaus gevonden. Terugkeer naar een normaal dieet verminderde de darmdoorlaatbaarheid en beperkte de bacteriële belasting in de hersenen. De onderzoekers roepen op tot verder onderzoek naar hoe dieetveranderingen neurologische gezondheid en gedrag bij mensen beïnvloeden.
Moeilijke woorden
- microbioom — alle micro-organismen samen in een omgeving
- kiemvrij — zonder ziekteverwekkers of andere micro-organismen aanwezigkiemvrije
- doorlaatbaarheid — hoe gemakkelijk stoffen door een wand passeren
- nervus vagus — zenuw die de hersenstam met buikorganen verbindt
- kruisbesmetting — onbedoelde overdracht van micro-organismen tussen plaatsen
- bacteriële belasting — aantal bacteriën aanwezig in een orgaan
- sepsis — ernstige, soms levensbedreigende bloedinfectie door bacteriën
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke mogelijke gevolgen kan een 'lekkende darm' volgens de tekst hebben voor de neurologische gezondheid?
- Waarom gebruikten de onderzoekers kiemvrije muizen en antibiotica in hun experimenten? Leg kort uit.
- Welke uitdagingen zie je bij het onderzoeken of deze bevindingen uit muismodellen ook op mensen van toepassing zijn?
Gerelateerde artikelen
PFAS kunnen immuunsysteem bij volwassenen verzwakken
Nieuw onderzoek toont dat blootstelling aan PFAS via besmet drinkwater kan leiden tot minder aanmaak van beschermende antilichamen bij volwassenen. Het artikel noemt zorgen over langdurige blootstelling en wijzigingen in drinkwaterregels in 2024.
Nieuw leven bij koraalriffen kan medicijnen opleveren
Een tweejarige expeditie (2016–2018) onderzocht koraalriffen in de Stille Oceaan en vond duizenden onbekende bacteriën die unieke moleculen maken. Deze stoffen kunnen mogelijk worden gebruikt in geneeskunde en industrie, maar riffen zijn kwetsbaar.
Brazilië maakt bezit van marihuana voor persoonlijk gebruik minder strafbaar
In juni 2024 besloot het Braziliaanse Hooggerechtshof dat bezit van kleine hoeveelheden marihuana als persoonlijk gebruik kan gelden. Dit verandert hoe politie en rechtbanken handelen en kan gevolgen hebben voor overvolle gevangenissen.
Traditioneel Afrikaans dieet verlaagt ontsteking
Onderzoekers uit Nederland en Tanzania vonden dat een traditioneel plantaardig Afrikaans dieet ontsteking vermindert en binnen twee weken bescherming kan geven. Een kortere overstap naar een westers dieet verhoogde ontsteking en verzwakte de immuunrespons.
