Onderzoekers van Emory University onderzochten met muismodellen hoe een vetrijk dieet de communicatie tussen darm en hersenen beïnvloedt. De studie, gepubliceerd in maart in PLOS Biology, gebruikte kiemvrije muizen die negen dagen Paigen’s Diet kregen, een voeding met 45% koolhydraten en 35% vet. De verandering in het microbioom ging gepaard met een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand, vaak omschreven als een "lekkende darm".
Door die verhoogde doorlaatbaarheid konden levende darmbacteriën naar de hersenen reizen via de nervus vagus, een zenuw die de hersenstam verbindt met hart, longen, maag, darmen en andere buikorganen. In één experiment verminderden de onderzoekers eerst de inheemse microben met drie dagen antibiotica en introduceerden daarna een barcoded Enterobacter cloacae met een DNA-sequentie die normaal niet in de natuur voorkomt. Deze gemodificeerde stam werd later in de nervus vagus en in de hersenen aangetroffen, terwijl er geen detecteerbare hoeveelheden in het bloed of andere organen waren.
De bacteriële aantallen in de hersenen waren laag, binnen de honderden, en de onderzoekers namen strikte procedures om kruisbesmetting te voorkomen. Volgens hen sluiten deze niveaus sepsis of meningitis uit. Ook in muismodellen voor Parkinson en Alzheimer werden lage niveaus gevonden. Terugkeer naar een normaal dieet verminderde de darmdoorlaatbaarheid en beperkte de bacteriële belasting in de hersenen. De onderzoekers roepen op tot verder onderzoek naar hoe dieetveranderingen neurologische gezondheid en gedrag bij mensen beïnvloeden.
Moeilijke woorden
- microbioom — alle micro-organismen samen in een omgeving
- kiemvrij — zonder ziekteverwekkers of andere micro-organismen aanwezigkiemvrije
- doorlaatbaarheid — hoe gemakkelijk stoffen door een wand passeren
- nervus vagus — zenuw die de hersenstam met buikorganen verbindt
- kruisbesmetting — onbedoelde overdracht van micro-organismen tussen plaatsen
- bacteriële belasting — aantal bacteriën aanwezig in een orgaan
- sepsis — ernstige, soms levensbedreigende bloedinfectie door bacteriën
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke mogelijke gevolgen kan een 'lekkende darm' volgens de tekst hebben voor de neurologische gezondheid?
- Waarom gebruikten de onderzoekers kiemvrije muizen en antibiotica in hun experimenten? Leg kort uit.
- Welke uitdagingen zie je bij het onderzoeken of deze bevindingen uit muismodellen ook op mensen van toepassing zijn?
Gerelateerde artikelen
Neusspray remt hersenveroudering in modellen
Onderzoekers ontwikkelden een intranasale therapie met extracellular vesicles en microRNA's die in diermodellen ontsteking vermindert, mitochondriën herstelt en geheugen verbetert. Resultaten verschenen binnen weken maar verdere tests voor mensen zijn nodig.
Darmbacterie beschermt muizen tegen dodelijke longontsteking
Onderzoekers vonden dat één type darmbacterie muizen kon beschermen tegen ernstige bacteriële longontsteking na een griepinfectie. De bacterie veranderde immuuncellen in de long en hield zo hun verdediging tegen ademhalingsbacteriën actief.
Nieuw gecombineerd vaccin tegen drie luchtwegvirussen mogelijk
Onderzoekers ontwikkelden een vaccin dat tegelijk zou kunnen beschermen tegen influenza, COVID-19 en RSV. Tests bij dieren gaven beschermende immuunreacties, maar er is nog geen goedgekeurd gecombineerd vaccin en meer onderzoek is nodig.
Stress en cortisol veranderen hoe we emotionele dingen onthouden
Onderzoekers onderzochten hoe het stresshormoon cortisol hersennetwerken beïnvloedt tijdens het bekijken van beelden. Cortisol maakte emotionele ervaringen sterker en veranderde interacties tussen emotie- en geheugen-netwerken.