TASBAQA: de Tasbaqa van het Ustyurt-plateauCEFR A2
31 aug 2025
Gebaseerd op Vlast.kz, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door GWANGJIN GO, Unsplash
Het Ustyurt-plateau is de natuurlijke woonplaats van de Tasbaqa. De film TASBAQA is gemaakt door de Britse regisseur Saxon Bosworth. Hij kwam in 2020 op het plateau aan de Karakalpak-kant van Uzbekistan terwijl hij de artemia-zoutgarnaal documenteerde. Hij zag 21–23 miljoen jaar oude gesteentelagen en noemde lokale vormen 'chinks' en 'sors'.
De film volgt één dag die staat voor de twee- tot drie maanden actieve periode van de schildpad. De dieren komen eind maart tevoorschijn om te paren en te eten en in mei gaan zij terug naar een lange winterslaap. De Tasbaqa kan tot 10 maanden slapen. TASBAQA werd in juli vertoond bij de Royal Geographical Society in Londen.
De soundtrack is traditioneel Kazachs en opgenomen door twee dombra-meesters. De makers en natuurorganisaties willen zo meer aandacht en steun voor het Tasbaqa Fund krijgen.
Moeilijke woorden
- schildpad — Een reptiel met een harde schaal.schildpadden
- ecosysteem — Een gemeenschap van levende organismen en hun omgeving.
- belang — De waarde of betekenis van iets.
- bedreigingen — Iets tegenhouden of moeilijk maken.
- documentaire — Een film die de werkelijkheid toont.
- jagen — Proberen een dier te vangen of te doden.
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Waarom is het belangrijk om schildpadden te beschermen?
- Hoe kunnen mensen bijdragen aan het behoud van ecosystemen?
- Wat zou je doen om de natuur te helpen?
- Waarom denk je dat documentaires belangrijk zijn?
Gerelateerde artikelen
Goedkope koeling helpt werknemers in Bangladeshse kledingfabrieken
Onderzoekers van de University of Sydney onderzochten eenvoudige, goedkope maatregelen die hittebelasting in Bangladeshse kledingfabrieken kunnen verminderen. De studie werd gepubliceerd in The Lancet Planetary Health op maandag (20 October) en omvatte 247 proeven met 42 deelnemers.
Afrika moet One Health‑surveillance verbeteren
Gezondheidsdeskundigen zeggen dat Afrika betere, geïntegreerde surveillance nodig heeft voor mensen, dieren en milieu. Een door CABI geleide studie met meer dan 400 belanghebbenden noemt slechte gegevensuitwisseling het grootste probleem.
Kleine bioreactor met zwarte soldaatvlieg tegen voedselverspilling
Wetenschappers ontwikkelden een goedkope doe-het-zelf bioreactor met zwarte soldaatvlieglarven. Het systeem zet etensresten lokaal om in eiwitrijk diervoer en insectenmest (frass) als grondverbeteraar, naast grotere industriële installaties.
Meer hernieuwbare energie, maar veel verspilling in DR
De Dominicaanse Republiek verhoogde het aandeel hernieuwbare energie, maar netproblemen veroorzaken grote verspilling en meer gebruik van fossiele brandstoffen. Een piekvraag en een korte stillegging van een thermische centrale leidden tot een leveringscrisis en maatregelen van de president.