TASBAQA: de Tasbaqa van het Ustyurt-plateauCEFR A2
31 aug 2025
Gebaseerd op Vlast.kz, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door GWANGJIN GO, Unsplash
Het Ustyurt-plateau is de natuurlijke woonplaats van de Tasbaqa. De film TASBAQA is gemaakt door de Britse regisseur Saxon Bosworth. Hij kwam in 2020 op het plateau aan de Karakalpak-kant van Uzbekistan terwijl hij de artemia-zoutgarnaal documenteerde. Hij zag 21–23 miljoen jaar oude gesteentelagen en noemde lokale vormen 'chinks' en 'sors'.
De film volgt één dag die staat voor de twee- tot drie maanden actieve periode van de schildpad. De dieren komen eind maart tevoorschijn om te paren en te eten en in mei gaan zij terug naar een lange winterslaap. De Tasbaqa kan tot 10 maanden slapen. TASBAQA werd in juli vertoond bij de Royal Geographical Society in Londen.
De soundtrack is traditioneel Kazachs en opgenomen door twee dombra-meesters. De makers en natuurorganisaties willen zo meer aandacht en steun voor het Tasbaqa Fund krijgen.
Moeilijke woorden
- schildpad — Een reptiel met een harde schaal.schildpadden
- ecosysteem — Een gemeenschap van levende organismen en hun omgeving.
- belang — De waarde of betekenis van iets.
- bedreigingen — Iets tegenhouden of moeilijk maken.
- documentaire — Een film die de werkelijkheid toont.
- jagen — Proberen een dier te vangen of te doden.
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Waarom is het belangrijk om schildpadden te beschermen?
- Hoe kunnen mensen bijdragen aan het behoud van ecosystemen?
- Wat zou je doen om de natuur te helpen?
- Waarom denk je dat documentaires belangrijk zijn?
Gerelateerde artikelen
Klimaatverschuivingen vormden lichaamsvormen van carnivoren
Nieuw onderzoek laat zien dat twee grote klimaatveranderingen in het verleden de lichaamsvormen van carnivoren hebben beïnvloed. Wetenschappers bestudeerden skeletvormen van bijna 200 soorten om te zien wanneer en hoe die veranderingen plaatsvonden.
Oorlog in de Golf bedreigt lucht, land en zee
Milieu-experts waarschuwen dat de voortgaande oorlog in de Golfregio ernstige schade kan veroorzaken aan lucht, bodem en water. Bombardementen hebben branden bij olie‑ en energie‑installaties veroorzaakt en vervuiling in en buiten de conflictzone mogelijk gemaakt.
Kirgizië en China: groeiende invloed en lokale reacties
China is de belangrijkste economische partner van Kirgizië geworden. Dat leidde tot protesten, milieu- en migratieangst, geweld en politieke spanningen; China investeert ook in veiligheid, opleidingen en softpower, waaronder de Bishkek Luban Workshop (2024).
Onderzoekers werken aan antiserum tegen zwarte schorpioen
Indiaanse onderzoekers analyseren het gif van de Indische zwarte schorpioen en werken aan een antiserum. Ze vonden veel verschillende toxines, testten het gif op muizen en benadrukken de noodzaak van betere behandelmethoden.