TASBAQA: de Tasbaqa van het Ustyurt-plateauCEFR B1
31 aug 2025
Gebaseerd op Vlast.kz, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door GWANGJIN GO, Unsplash
Het Ustyurt-plateau strekt zich uit over Turkmenistan, Uzbekistan en westelijk Kazachstan en is de natuurlijke woonplaats van de Centraal-Aziatische landschildpad, de Tasbaqa. Menselijke activiteit vormt de belangrijkste bedreiging: schildpadden worden verhandeld, soms onbedoeld gedood en kunnen vast komen te zitten in geulen voor vee.
De Britse regisseur Saxon Bosworth maakte de korte documentaire TASBAQA. Hij kwam in 2020 op het plateau aan de Karakalpak-kant van Uzbekistan terwijl hij de artemia-zoutgarnaal documenteerde. Hij was onder de indruk van de 21–23 miljoen jaar oude gesteentelagen en van lokale vormen die hij 'chinks' en 'sors' noemde. Na gesprekken met lokale onderzoekers besloot hij het verhaal van de wilde schildpad te vertellen.
De film volgt een dag die symbool staat voor de twee- tot drie maanden dat de dieren actief zijn. Schildpadden komen eind maart tevoorschijn om te paren en te eten; in mei keren ze terug naar een lange winterslaap van soms tot 10 maanden. TASBAQA werd in juli vertoond in Londen en bevat een traditionele Kazachse soundtrack, opgenomen door twee dombra-meesters.
Natuurorganisaties en de maker verbinden praktische doelen aan het project. Yuliya Zaugg van het Tasbaqa Fund zegt dat de film de schildpadden een stem geeft, en Bosworth hoopt dat de film meer bewustzijn en steun zal brengen.
Moeilijke woorden
- documentaire — Een film die echte verhalen vertelt.
- schildpad — Een dier met een harde, beschermende schaal.schildpadden
- biodiversiteit — Verscheidenheid aan levende dingen in de natuur.
- ecosysteem — Een gemeenschap van levende wezens en hun omgeving.
- bescherming — Het veilighouden van iets of iemand.
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Waarom is biodiversiteit belangrijk volgens jou?
- Hoe kunnen we schildpadden beter beschermen?
- Wat vind je van documentaires over dieren?
Gerelateerde artikelen
Dzoodzo Baniwa wint prijs voor inheemse oplossingen tegen klimaatcrisis
Dzoodzo Baniwa uit het Alto Río Negro-territorium won een prijs van de Bunge Foundation voor zijn werk rond de klimaatcrisis en innovatieve landbouwoplossingen. Hij verbindt voorouderlijke kennis met wetenschappelijke praktijk en ontwikkelde een waterpompsysteem zonder elektriciteit.
Schoonmaken van recycleplastic kan schadelijke stoffen vrijmaken
Onderzoekers van Iowa State University vonden dat sommige reinigingsmethoden voor polypropyleen (nr. 5) ftalaten in waswater kunnen vrijgeven. Hergebruik van dat water liet stijgende concentraties zien en onderzoekers pleiten voor beter waterbeheer en haalbare oplossingen.
Noord-Molukse gemeenschap protesteert tegen nikkelprojecten
Een lokaal collectief in Noord-Molukken verzet zich tegen nikkelwinning die land en cultuur bedreigt. Activisten reisden op 5 augustus naar Taiwan om bij Walsin te protesteren en vragen betere arbeids- en milieuvoorwaarden.
