Queer-kino kreskas en AzerbajĝanoCEFR B2
4 Dec 2025
Adaptita el Adila Aghayeva, Global Voices • CC BY 3.0
Foto de Zulfugar Karimov, Unsplash
Azerbajĝano spertas longdaŭran premon kontraŭ la LGBTQI+-komunumo: raportoj dokumentas frekventajn malobservojn, diskriminacion kaj krimojn de malamo. La lando staras inter la plej malaltaj en la ILGA-Europe Rainbow Map kaj malsuprenfoje kreskas malameca parolo de iuj ŝtataj oficialuloj. Tio trafas ne nur personojn, sed ankaŭ artajn kampojn: queer-temoj ofte estas marĝenigataj aŭ forigita el publikaj spacoj.
En tiu kunteksto aperis nova ondo de mallongaj filmetoj kaj dokumentaj verkoj. Iuj direktoroj estas lokaj trans- kaj ne-binaraj aŭtoroj, aliaj estas diplomitoj de la Azerbaijan State University of Culture and Arts, kaj plu kelkaj venas el eksterlando. Tiuj filmoj celas registri vivojn kiuj longe estis silentigitaj kaj komenci konstrui ĝean filman historion en Azerbajĝano.
All Monsters Are Human de Hugh Davies kaj Helen Spooner dokumentas tri queer-azereanojn — Roma, Lady Cat kaj Lisa — kies vivoj moviĝas inter Bakuo kaj Istanbulo; la filmo miksas intervjuojn kaj animacion por reprezenti traŭmaton. Aliaj verkoj esploras hejmon, apartenadon kaj postvivon: Mehriban Karimova per Home Within sekvas Karmen, 20-jara trans-virino, kaj montras ankaŭ ofertojn de sekso por lupago kaj malamajn publikajn spacojn.
La publika debato estas intensa. Ayaz Salayev avertis pri malkaŝa propagando de homoseksualeco en mondfilmo kaj timas influojn sur nacia kino. Filmkritikisto Sevda Sultanova kritikis ŝanĝon en festivalaj premioj, dirante ke tio malobservis aktorajn rajtojn pro premo de seksaj minoritatoj. Samtempe filmfarantoj kiel Samad Ismayilov (Sebastian, 2017), Vusala Hajiyeva (Bunny Decides to Go; A and 24 Others, 2022; Anyone from Istanbul, 2024; Leave the Room, Make a Mistake, 2024) kaj Miray Deniz laboras por altiri atenton al queer-vida realo.
- All Monsters Are Human — Hugh Davies, Helen Spooner
- My Name is Intigam — Emin Abdullayev (2014)
- Sebastian — Samad Ismayilov (2017)
- Queer Destiny: Avaz Hafizli — Miray Deniz
Kazo pri Avaz Hafizli, murdita la 22an de februaro 2022, montras politikajn kaj juraĵajn limigojn: amikoj estis malpermesitaj ĉe la proceso kaj la murdinto poste ricevis naŭ kaj duonan jaron da puno post premo de amikoj kaj aktivistoj. Enketo de QueerRadar montras gravecon de perforto: inter 2013 kaj 2023 almenaŭ 15 personoj estis atakitaj kaj 12 mortigitaj, kvankam tiuj nombroj verŝajne estas sub-raportitaj pro malbona esplorado kaj la manko de klasifiko de krimo de malamo en nacia juro. Kvankam ankoraŭ ne estas klara movado de Nova Queer Kinematografio, sendependaj filmoj komencas plenigi jardekojn da silento kaj defii heteronormajn prezentojn per konstrui queer-vidon kaj ekzameni hejmon, apartenadon kaj postvivon.
Malfacilaj vortoj
- malobservojn — neobservado de rajtoj aŭ leĝoj
- diskriminacion — malsama malfavora traktado pro identeco
- malamo — forta malŝato aŭ malamemo kontraŭ persono aŭ grupo
- marĝenigataj — tenata ĉe la rando de socio aŭ kulturo
- apartenadon — sento aŭ stato de esti parto de grupo
- postvivon — daŭrado aŭ vivado post grava malfeliĉo
- registri — noti aŭ dokumenti informojn aŭ eventojn
- malpermesitaj — malhelpi al iu ĉeesti aŭ fari ion
Konsilo: ŝovu la musmontrilon, fokusu aŭ tuŝu la reliefigitajn vortojn en la artikolo por vidi rapidajn difinojn dum legado aŭ aŭskultado.
Diskutaj demandoj
- Kiel sendependaj queer-filmoj povas helpi konstrui queer-vidon en Azerbajĝano? Donu unu aŭ du pruvojn aŭ ekzemplojn el la teksto.
- Kial, laŭ la artikolo, la nombroj pri perforto verŝajne estas sub-raportitaj? Kiel tio influas komprenon de la problemo?
- Kiel publika debato kaj kritikoj povas influi la disvolvon de queer-kino en la lando, laŭ la informoj en la teksto?
