#Homaj Rajtoj44

6 Jul 2026

Latin‑Ameriko kaj Karibio kunlaboros pri AI‑etiko

Ministeria kunveno en la Dominika Respubliko (25–26 junio) kreis la Santo Domingo Declaration por AI‑etiko. Pli ol 20 landoj planas regionan grupon kontraŭ malinformado kaj plansketon por 2026–2027 kun kvin pilieroj.

Legi

Foto de Markus Winkler, Unsplash

29 Apr 2026

Artefarita inteligenteco kaj homaj rajtoj

La teksto diras, ke AI devas esti konstruita, uzata kaj regata laŭ homaj rajtoj. Ĝi rememorigas la historion de homaj rajtoj kaj proponas bazajn rajtojn por hom-centrita AI.

Nivelo

Legi

25 Apr 2026

Artefarita inteligenteco ĉe usonaj landlimoj

AI estas ĉiam pli uzata en usona landlima kontrolado. Homaj rajtoj-organizaĵoj diras, ke tiuj sistemoj ofte reproduktas rasajn diskriminaciojn kaj petas ŝanĝojn, inkluzive de travidebleco, elekto ne partopreni kaj sendependa superrigardo.

Nivelo

Legi

23 Apr 2026

Kiel AI ŝanĝas ter-uzon en Brazilo

Esploro montras, ke artefarita inteligenteco, aŭtomatigo kaj ciferecigo ŝanĝas agrikulturan modelon en Brazilo. Tiuj teknologioj forpuŝas komunumojn, forviŝas tradician scion kaj postulas travideblon kaj protekton por sociaj teritorioj.

Nivelo

Legi

23 Apr 2026

AI-observado en Barato: zorgoj pri privateco kaj servoj

Rapida enkonduko de artefarita inteligenteco en Barato pliigis observadon en publika vivo. Policaj sistemoj, Flughavenaj aplikoj kaj registara gvidado kaŭzas problemojn pri datumoj, eraroj kaj homaj rajtoj.

Nivelo

Legi

21 Apr 2026

Hija Kamran pri AI kaj homrajtoj

Hija Kamran avertas, ke AI kaj teknologiaj firmaoj povas generi kaj amplifi maljustojn. Ŝia propono estas homrajtan aliron, frua skeptiko kaj klara respondo pri kiu konstruis la sistemojn kaj kiu profitas.

Nivelo

Legi

16 Apr 2026

7amleh: EU-reguloj pri artefarita inteligenteco ne regas eksportojn

La organizaĵo 7amleh trovas, ke eŭropaj reguloj pri artefarita inteligenteco ne protektas homajn rajtojn kiam teknologio estas eksportata al Okcidenta Azio kaj Norda Afriko. La raporto priskribas tri kanalojn de influo kaj postulas leĝajn ŝanĝojn.

Nivelo

Legi

15 Apr 2026

Redaktistoj diskutas AI kaj homajn voĉojn

Redaktistoj el tri organizaĵoj pripensas la riskojn kaj uzojn de artefarita inteligenteco. Ili lanĉas serion «Ne demandu al AI, demandu al kunulo», publikigatan dum aprilo ĉe APC.org, GenderIT.org kaj GlobalVoices.

Nivelo

Legi

7 Apr 2026

Bangladeŝo: Awami League malpermesita kaj gvidantoj kondamnitaj

Post studenta ribelo en julio 2024 la ĉefministro Sheikh Hasina estis forigita kaj la Awami League poste malpermesita. Iama interna ministro Asaduzzaman Khan Kamal forlasis la landon kaj poste estis kondamnita al morto.

Nivelo

Legi

16 Mar 2026

Perdo de edukado por knabinoj: la vojo de Asma

En 2025 Asma verkis pri la perdo de edukado por knabinoj en Afganio post la talibana transpreno en aŭgusto 2021. Ŝia rakonto montras kiel la restriktoj influis ŝian vivon kaj la vivon de milionoj da knabinoj.

Nivelo

Legi

15 Mar 2026

Mineraloj, perforto kaj espero en Kongo

François Kaserake Kamate, aktivulo el orienta DRK, diras ke ekspluatado de mineraloj kaj internacia silento subtenas perforton kaj vundas komunumojn. Li antaŭenigas neperforton, solidarecon kaj pli da spaco por junaj voĉoj.

Nivelo

Legi

12 Mar 2026

Avertoj pri malkresko de internacia juro en Okcidenta Azio

Avertoj kreskas dum perforto disvastiĝas tra Okcidenta Azio. Kritikantoj diras, ke taktikoj uzataj en Gaza nun servas kiel modelo por atakoj en Libano kaj Irano, kun gravaj konsekvencoj por civiluloj kaj medio.

Nivelo

Legi

6 Mar 2026

Koliaĝo en virina malliberejo en Lima

En Lima, dum 2024–2025, virina malliberejo gastigis semajnajn koliaĝajn sesiojn. Virinoj uzis bildojn por rakonti, trovi subtenon kaj montri kiel pli striktaj reguloj ŝanĝis ilian vivon kaj la videblecon de reintegro.

Nivelo

Legi