Temirlan Yensebek kondamnita en KazaĥioCEFR B1
7 May 2025
Adaptita el Vlast.kz, Global Voices • CC BY 3.0
Foto de Natalia Gusakova, Unsplash
Temirlan Yensebek, 29-jara, administris la satiran Instagram-konton Qaznews24, kiu havis 75,000 sekvantojn. Aresto okazis la 17-an de januaro 2025; li estis akuzita laŭ Artikolo 174 de la Krimkodo por «instigado de interetnika malakordo». Raporto pri la kazo estis publikigita la 15-an de aprilo 2025 kaj redaktita versio aperis ĉe Global Voices.
La tri-taga proceso okazis en malgranda juĝejo en Almaty. La akuzito ne rajtis ĉeesti la juĝoprocedojn. Juĝistino Beinegul Kaisina la 11-an de aprilo kondamnis lin al kvin jaroj da "limigita libereco" (ne mallibereja puno). La verdikto inkluzivis malpermeson pri ĝurnalismo kaj publika engaĝiĝo, kaj aliajn sankciojn. Dum la proceduroj estis malpermesitaj elsendoj en reĝa tempo kaj publika aliro.
Familio kaj proksimuloj, inkluzive de lia patro Marat Turgymbai kaj advokatino Zhanar Balgabayeva, defendis lin publike. Lia fianĉino Mariya Kochneva estis detenita kaj monpunita la 10-an de aprilo kune kun aliaj aktivuloj. Amikoj kaj aktivaj grupoj lanĉis kampanjon por lia liberigo la 17-an de januaro.
Observantoj avertis, ke registaraj rimedoj por malrapidigi aŭ limigi atenton, kiel malpermeso de rektaj elsendoj kaj rapidigo de la proceso, celas redukti publikan subtenon kaj transdonon de informoj. Temirlan avertis la kortumon, ke se oni trudus limigojn al li, liaj kolegoj timus fari sian laboron.
Malfacilaj vortoj
- akuzi — dire ke iu faris krimon en kortumoakuzita
- instigado — ago por instigi al malamo aŭ perforto
- interetnika — rilata al malsamaj etnoj aŭ grupoj
- malakordo — manko de harmonio inter grupoj
- limigita libereco — puno kun limoj sed ne malliberejo
- malpermeso — oficiala ordono malpermesi ion publikemalpermeson
- elsendo — aŭdvida programo aŭ viva raportoelsendoj
- krimkodo — leĝaro kun krimaj difinoj kaj punoj
Konsilo: ŝovu la musmontrilon, fokusu aŭ tuŝu la reliefigitajn vortojn en la artikolo por vidi rapidajn difinojn dum legado aŭ aŭskultado.
Diskutaj demandoj
- Kion vi pensas pri malpermeso de rektaj elsendoj dum juĝoprocedo? Ĉu tio savas privatecon aŭ malhelpas informadon?
- Kiel familio kaj amikoj povas subteni personon kondamnitan al limigita libereco? Donu unu aŭ du ekzemplojn.
- Ĉu rapidigo de proceso povas ŝanĝi publikan vidon pri kazo? Klarigu vian opinion kun mallongaj kialoj.
Rilataj artikoloj
Farzana Sithi: voĉo por virinoj post la ribelo
Farzana Sithi estas studentina aktivulino el Jessore kaj volontulino ĉe The Hunger Project. Ŝi famiĝis dum la junular-gvidita ribelo en julio–aŭgusto 2024 kaj raportas kreskon de perforto, diskriminado kaj interreta ĉikanado ekde la 5-a de aŭgusto 2024.
Vietnam Rise subtenas aktivistojn en malmola medio
Vietnam Rise, fondita de tri membroj de la vjetnama diasporo, altigas konscion kaj subtenas lokajn aktivistojn en Vjetnamio. La organizo lernigas, donas subvenciojn, laboras regionale kaj alfrontas ŝtatan premon kaj malfacilaĵojn kun informigo en la angla.
Hacks Hackers en Ekvadoro: teknologio kontraŭ malinformado
En Ekvadoro revivigis lokan branĉon de Hacks Hackers por trakti malinformadon en elektokampanjo per teknologio. Ili organizis konferencon kaj hakaton; tri teamoj gajnis premiojn kaj ricevis mentoradon por daŭrigi siajn projektojn.
