Indiĝenaj teroj en Indonezio sub premoCEFR B2
26 Jan 2026
Adaptita el Arpan Rachman, Global Voices • CC BY 3.0
Foto de Vagamood Sundaze, Unsplash
La 2025-datita COP30 en Belém altiris atenton al la rolo de indiĝenaj popoloj kiel gardantoj de arbaroj, tamen en Indonezio multaj komunumaroj alfrontas seriozajn minacojn de ŝtate subtenataj klimataj kaj evoluoprojektoj. La raportoj listigas specifajn grandajn projektojn, inter ili la geoterma centralo en Poco Leok (East Nusa Tenggara), bioenergiprojekto en Merauke (Papua), konstruado de digoj en North Kalimantan kaj la rezervujo Lambo en Nagekeo. Tiuj projektoj ofte kondukas al forstado, minado, energiprojektoj, grandaj plantadoj, infrastrukturo, kaj eĉ al kreado de konservaj areoj kaj naciaj parkoj, kiuj povas forpuŝi indiĝenajn loĝantarojn.
Indonezio laŭtakse estas hejmo de 50 ĝis 70 milionoj da indiĝenaj homoj en pli ol 2,000 grupoj, kun 2,161 rekonitaj komunumo. AMAN raportis, ke en 2025 estis 135 kazoj de konfisko, kaŭzante perdon de 3.8 milionojn da hektaroj el 109 komunumo; 162 komunumo spertis kriminaligon kaj perforton. Rukka Sombolinggi, ĝenerala sekretario de AMAN, diris, ke en 2025 38 milionojn da hektaroj estis akiritaj, dum dum la antaŭa jardeko 11.7 milionojn da hektaroj estis konfiskitaj, averaĝe 1.1 milionojn da hektaroj jare, kaj ke la nombro por 2025 estas trioble pli alta ol la averaĝo.
AMAN avertas pri la risko ke Prezidanta Regularo pri arbaraj areoj enmetu sekurecajn fortojn en indiĝenajn terojn kaj plifortigu militarigon. La Leĝo pri Indiĝenaj Popoloj estas blokita en parlamento por pli ol 10 jaroj; AMAN asertas, ke tia leĝo povus fini strukturajn diskriminaciojn kaj pli bone protekti prapatroajn rajtojn. Ekstere de la ĉefaj paroladoj, 11 landoj konsentis rekoni tutmondajn terposedrajtojn kovrantajn 160 milionojn da hektaroj, kaj filantropiaj grupoj kun kelkaj evoluintaj landoj promesis 1.8 miliardojn da dolaroj por subteni indiĝenajn popolojn. AMAN ensistas, ke la promeso de Indonezio pri restaŭro de 1.4 milionojn da hektaroj bezonas pli da atento kaj konkretajn paŝojn, ĉar post COP30 ne estis oficiala progreso.
Malfacilaj vortoj
- indiĝena — popolo origine loĝanta en certa regionoindiĝenaj, indiĝenajn
- konfiski — prenado de posedaĵo fare de aŭtoritatoj aŭ aliajkonfiskitaj
- terposedrajto — juro aŭ titolo por posedi aŭ uzi teronterposedrajtojn
- forstado — forigo de arbaro, ofte por tero aŭ ligno
- militarigo — proceso por pliigi militistan ĉeeston aŭ kontrolomilitarigon
- restaŭro — reestigo aŭ replantado por revivigi naturan areon
Konsilo: ŝovu la musmontrilon, fokusu aŭ tuŝu la reliefigitajn vortojn en la artikolo por vidi rapidajn difinojn dum legado aŭ aŭskultado.
Diskutaj demandoj
- Kiel, laŭ vi, rekonado de tutmondaj terposedrajtoj povus ŝanĝi la situacion por indiĝenaj komunumo en Indonezio?
- Kiun konkretan paŝon registaro aŭ organizoj povus preni por certigi, ke la promesita restaŭro de 1.4 milionoj da hektaroj vere okazu?
Rilataj artikoloj
Indiĝenaj postuloj ĉe COP30 por protekto de tropikaj arbaroj
Ĉe COP30 en Belém indiĝenaj popoloj petis pli fortan protekton por tropikaj arbaroj, rekonon de teritoriaj rajtoj kaj rektan aliron al klimata financado. Iliaj postuloj sekvis raporton de GATC kaj Earth Insight pri eltiraĵaj minacoj.
Varmiĝo malpliigas nitrogenajn emisiojn en kelkaj arbaraj grundoj
Kampstudo publikigita en Proceedings of the National Academy of Sciences trovis, ke varmiĝo je 2°C malpliigis nitrogenajn gasajn emisiojn en pli sekaj arbaraj grundoj, sed en pli malsekaj lokoj emisioj pliiĝis. Humideco ŝajnas esti ŝlosilo.
Senarbarigo en la Kongobaseno tuŝas indiĝenajn popolojn
En la Respubliko Kongo la Kongobaseno kaj ĝiaj komunumoj suferas perdojn pro ekstraktaj agadoj kaj investoj. Ĉinaj firmaoj parto‑partas en agrikulturo, minado kaj ligna industrio, kaj lokaj organizoj avertas pri mediaj kaj homaj riskoj.