Ung thư đại trực tràng là một vấn đề y tế lớn. Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ dự báo hơn 150.000 chẩn đoán mới và hơn 55.000 ca tử vong ở Mỹ vào năm 2026. Vì nhiều khối u không đáp ứng với liệu pháp miễn dịch hiện có, nhóm nghiên cứu do nhà miễn dịch học Brian Sheridan tại Stony Brook dẫn đầu đã thử một chiến lược khác.
Nhóm đã chỉnh sửa chủng Listeria monocytogenes bằng cách loại bỏ những gen gây độc tố chủ chốt để tạo ra một chủng giảm độc lực nhưng vẫn tiếp cận được hệ miễn dịch ruột. Khác với các vắc-xin Listeria trước đây tiêm tĩnh mạch, họ dùng con đường uống trong mô hình chuột để kích hoạt miễn dịch ngay tại vị trí khối u đại trực tràng.
Trong các thử nghiệm, vắc-xin tạo ra phản ứng tế bào T CD8 chống khối u mạnh trong mô tiêu hóa, và chủng này bị giới hạn ở ruột, không lan sang các cơ quan khác. Vắc-xin không gây tác dụng phụ đáng kể như sụt cân. Vắc-xin đơn độc làm chậm tăng trưởng khối u tại chỗ, nhưng hiệu quả lâm sàng rõ rệt hơn khi kết hợp với thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch; sự kết hợp này dẫn đến kiểm soát khối u sâu và tích tụ tế bào T CD8 đặc hiệu trong môi trường khối u.
Theo Sheridan, các tế bào T CD8 cư trú ở ruột luôn trong trạng thái sẵn sàng và cung cấp mức độ bảo vệ mà từng biện pháp riêng lẻ không đạt được. Nghiên cứu được hỗ trợ bởi Department of Defense, National Institutes of Health’s National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID), Research Foundation for the State University of New York và một số quỹ từ thiện.
- Phương pháp: vắc-xin uống dựa trên Listeria đã giảm độc lực
- Hiệu quả: phản ứng tế bào T CD8 tại chỗ và kiểm soát khối u tốt hơn khi kết hợp
- Hỗ trợ: nhiều nguồn tài trợ công và quỹ từ thiện
Từ khó
- chỉnh sửa — thay đổi cấu trúc gen bằng kỹ thuật
- giảm độc lực — làm yếu khả năng gây bệnh của vi khuẩn
- hệ miễn dịch ruột — các cơ chế bảo vệ ở đường tiêu hóa
- tế bào T CD8 — loại tế bào miễn dịch tiêu diệt tế bào nhiễm
- điểm kiểm soát miễn dịch — thành phần điều chỉnh phản ứng miễn dịch
- tích tụ — tập trung nhiều tế bào ở một vị trí
- cư trú — sống lâu dài ở một mô hoặc nơi
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- So sánh lợi thế và hạn chế của việc dùng vắc-xin uống thay vì tiêm tĩnh mạch trong điều trị ung thư đại trực tràng.
- Tại sao sự kết hợp giữa vắc-xin và thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch có thể đem lại hiệu quả lâm sàng lớn hơn?
- Những thí nghiệm hoặc dữ liệu bổ sung nào bạn cho là cần thiết trước khi thử nghiệm vắc-xin này trên người?
