Rối loạn lo âu là vấn đề sức khỏe lớn, ảnh hưởng khoảng một trong năm người ở Hoa Kỳ, nhưng cơ chế khởi phát trong não vẫn chưa rõ. Công trình tại University of Utah điều tra vai trò của microglia — các tế bào miễn dịch cư trú trong não — và công bố trên Molecular Psychiatry rằng hai quần thể microglia có thể có tác dụng trái ngược lên hành vi lo âu ở chuột.
Các tác giả đã dùng chuột thiếu microglia và cấy vào chúng Hoxb8 microglia, non-Hoxb8 microglia, hoặc cả hai loại. Chuột chỉ nhận non-Hoxb8 thể hiện các dấu hiệu lo âu cao hơn, như gãi lông cưỡng bức và dành ít thời gian trong không gian mở. Chuột chỉ nhận Hoxb8 không cho thấy hành vi lo âu, còn chuột mang cả hai quần thể hành xử bình thường. Điều này cho thấy hai nhóm microglia cân bằng lẫn nhau.
Mario Capecchi, tác giả cao cấp, nói: "Hai quần thể microglia này có vai trò đối nghịch," và rằng chúng cùng nhau "điều chỉnh mức độ lo âu phù hợp với những gì đang xảy ra trong môi trường của con chuột." Donn Van Deren gọi phát hiện là "một bước ngoặt mô hình." Nhóm nghiên cứu lưu ý con người cũng có hai quần thể microglia tương tự, và họ đề xuất một hướng tiếp cận điều trị mới: thay đổi hoạt động microglia bằng cách kích hoạt tế bào ngăn ngừa lo âu hoặc làm yếu tế bào thúc đẩy lo âu.
Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng các phương pháp như vậy còn ở xa giai đoạn áp dụng. Van Deren nói vẫn còn lâu mới đến giai đoạn điều trị, nhưng trong tương lai có thể nhắm tới các quần thể tế bào miễn dịch cụ thể trong não bằng dược lý hoặc miễn dịch trị liệu.
- Hỗ trợ cho công trình đến từ National Institutes of Health.
- Bao gồm National Institute of Mental Health và Dauten Family Foundation.
- University of Utah Flow Cytometry Facility cũng góp hỗ trợ.
Từ khó
- rối loạn lo âu — tình trạng tâm lý với lo lắng quá mức
- microglia — tế bào miễn dịch cư trú trong não
- quần thể — một nhóm cá thể cùng loại
- cư trú — sống hoặc tồn tại ổn định ở đâu đó
- khởi phát — bắt đầu xuất hiện hoặc phát triển
- điều chỉnh — thay đổi để phù hợp hoặc kiểm soát
- miễn dịch trị liệu — điều trị dùng hệ miễn dịch hoặc thuốc kích hoạt
- dược lý — nghiên cứu và dùng thuốc để chữa bệnh
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Việc nhắm vào các quần thể microglia khác nhau có thể thay đổi cách điều trị rối loạn lo âu như thế nào? Hãy nêu lợi ích và rủi ro có thể xảy ra.
- Những khó khăn chính khi chuyển từ kết quả trên chuột sang điều trị cho người là gì? Nêu ít nhất hai ví dụ.
- Nếu có thể nhắm cụ thể một quần thể tế bào trong não bằng dược lý hoặc miễn dịch trị liệu, bạn nghĩ điều đó sẽ ảnh hưởng thế nào đến nghiên cứu và đạo đức y học?
Bài viết liên quan
Mô hình NMR mới giúp cải thiện độ nét ảnh MRI
Các nhà nghiên cứu ở Rice University và Oak Ridge National Laboratory phát triển khung lý thuyết chế độ riêng NMR. Phương pháp dùng phương trình Fokker-Planck liên kết chuyển động phân tử với tín hiệu MRI và tái tạo phép đo thực nghiệm.
AI và ảnh công dân phát hiện muỗi Anopheles stephensi ở Madagascar
Các nhà nghiên cứu dùng AI và ảnh do người dân gửi để xác định Anopheles stephensi, được cho là phát hiện đầu tiên ở Madagascar. Ảnh chụp năm 2020 qua ứng dụng GLOBE Observer và kết quả được công bố trên tạp chí Insects.
