Công trình nghiên cứu ở Công viên quốc gia Etosha (Namibia) khảo sát ảnh hưởng của điều kiện môi trường lên tiến hóa và cấu trúc hệ vi sinh đường ruột ở các loài động vật nhai lại hoang dã. Nhóm thu thập mẫu phân tươi từ 11 loài khác nhau, tách DNA từ từng mẫu và giải trình tự để xác định thành phần và tần suất các vi khuẩn, nhằm kiểm tra xem cộng đồng vi sinh có tuân theo mô hình phylosymbiosis hay không — tức là chủ họ hàng gần có hệ vi sinh giống nhau.
Kết quả cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các loài: ở sáu loài có rất ít hoặc không có bằng chứng về phylosymbiosis, trong khi năm loài — red hartebeest, blue wildebeest, gemsbok, impala và springbok — thể hiện mô hình phù hợp. Tất cả năm loài này đều thuộc họ Bovidae, một nhóm nhai lại có dạ dày phức tạp, và là những loài họ hàng gần nhất trong mẫu nghiên cứu.
Tác giả so sánh với các nghiên cứu trước ở hệ sinh thái ôn hòa, nơi không thấy phylosymbiosis giữa các bovid, và cho rằng môi trường địa phương có thể che khuất hoặc làm nổi bật tín hiệu phylosymbiosis. Các vùng ẩm với thực vật đa dạng có thể hỗ trợ độ đa dạng vi sinh lớn hơn và tạo nhiều biến động nền, còn môi trường khô như Etosha có thể loại bỏ vi sinh không thích nghi hoặc do nguồn thực vật hạn chế, khiến mẫu liên quan đến chủ dễ phát hiện hơn. Nhóm nghiên cứu lưu ý mô hình này có thể rõ hơn ở bovid và có ý nghĩa khi nhiều hệ sinh thái đang khô hạn do biến đổi khí hậu. Bài báo được đăng trên tạp chí BMC Ecology and Evolution, với đồng tác giả từ Etosha Ecological Institute và University of Georgia.
Từ khó
- phylosymbiosis — mô hình hệ vi sinh giống nhau ở động vật họ hàng
- nhai lại — động vật có dạ dày nhiều ngăn tiêu hóa thực vật
- loại bỏ — loại trừ khỏi môi trường hoặc khỏi tập hợp
- che khuất — làm mờ hoặc che dấu một tín hiệu, thông tin
- biến động nền — biến đổi nền tảng, dao động cơ bản trong hệ
- tần suất — số lần xảy ra của một sự kiện trong mẫu
- cộng đồng vi sinh — tập hợp các vi sinh vật sống cùng trong một môi trường
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Kết quả rõ hơn ở các loài bovid có ý nghĩa gì cho bảo tồn khi nhiều vùng trở nên khô hạn do biến đổi khí hậu?
- Theo bạn, những yếu tố của môi trường ẩm có thể che khuất tín hiệu phylosymbiosis như thế nào?
- Việc thu thập mẫu phân tươi để phân tích hệ vi sinh có lợi và hạn chế gì trong nghiên cứu trường tự nhiên?
