Nghiên cứu do các nhà khoa học ở Washington University in St. Louis công bố trên Journal of Biological Rhythms, cho thấy mẹ góp phần đặt thời gian cho đồng hồ bào thai. Nhóm phát triển phương pháp quan sát bằng chuột biến đổi gen: họ gắn một protein đồng hồ với luciferase, khiến protein này phát sáng khi hoạt động.
Khi con đực mang protein đánh dấu giao phối với con cái bình thường, các bào thai mang dấu nhưng mẹ không. Các chuột mang thai uống nước có hóa chất làm luciferase phát sáng và máy quay nhạy ghi lại ánh sáng từ bào thai mỗi khi protein hoạt động. Kết quả cho thấy nhịp ngày-đêm rõ rệt ở con non, đồng bộ với chu kỳ nghỉ-hoạt động của mẹ trong tuần cuối thai kỳ, tương đương tam cá nguyệt thứ ba ở người.
Nhóm cũng phát hiện nhịp trong nhau thai trước khi bào thai có thể cảm nhận ánh sáng, gợi ý mẹ truyền tín hiệu thời gian. Họ liên kết việc này với hormone glucocorticoid của mẹ, vốn dao động theo ngày và đi qua nhau thai. Dùng glucocorticoid tổng hợp làm đồng bộ nhanh hơn. Nghiên cứu còn lưu ý mối liên hệ giữa thiếu hoạt động gen đồng hồ ở bào thai và thất bại chuyển dạ, nhưng chưa rõ nguyên nhân hay hậu quả.
Từ khó
- nhịp — sự lặp lại đều đặn theo chu kỳnhịp ngày-đêm, nhịp trong nhau thai
- luciferase — protein phát sáng khi hoạt động
- glucocorticoid — hormone dao động theo chu kỳ ngàyglucocorticoid tổng hợp
- nhau thai — cơ quan nối dinh dưỡng mẹ với thai
- đồng bộ — làm cho hai thứ hoạt động cùng lúcđồng bộ nhanh hơn, đồng bộ với
- chuyển dạ — quá trình bắt đầu sinh con, khi sắp sinhthất bại chuyển dạ
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ vì sao hoạt động ngày-đêm của mẹ có thể ảnh hưởng nhịp sinh học của bào thai?
- Việc nhịp của con đồng bộ với mẹ vào tam cá nguyệt thứ ba có thể ảnh hưởng thế nào đến việc chăm sóc sau sinh?
- Bạn có suy nghĩ gì về việc sử dụng glucocorticoid tổng hợp để thay đổi đồng bộ nhịp bào thai?
