Nghiên cứu đăng trong số tháng Sáu của tạp chí One Health cảnh báo rằng mạng xã hội có thể đang làm gia tăng hoạt động buôn bán thịt thú rừng ở Tây Phi, một xu hướng có thể đe dọa đa dạng sinh học và làm tăng nguy cơ các bệnh lây từ động vật sang người như Ebola và COVID-19.
Nhóm nghiên cứu phân tích các bài đăng trên Facebook giai đoạn 2018–2022, xem xét năm trang ở Bờ Biển Ngà và một trang ở Nigeria. Từ những trang này họ xác định 25 loài thú rừng, bao gồm động vật có vú, chim và bò sát. Gần hai phần ba trong số đó được quảng cáo là hun khói; số còn lại được rao bán dưới dạng tươi, nấu chín hoặc còn sống. Nghiên cứu ghi nhận rằng năm trên sáu trang hướng khách hàng sang dịch vụ nhắn tin riêng được mã hóa đầu cuối WhatsApp, trong khi Facebook Messenger là kênh thay thế. Các tác giả mô tả những chiến lược liên lạc này là "được thiết kế để tránh bị phát hiện", điều khiến việc truy vết và quản lý trở nên khó khăn hơn.
Tác giả chính Georgia Moloney, nghiên cứu sinh tại School of Animal and Veterinary Sciences thuộc University of Adelaide, cho biết các nền tảng vẫn bị dùng cho hoạt động buôn bán bất hợp pháp bất chấp chính sách hiện có. Ở Nigeria, "Endangered Species Conservation and Protection Bill" đã vượt vòng thảo luận đầu tiên tại Federal House of Representatives vào đầu năm nay. Một số người bán, như Oladosun Abdulmojeed ở Ibadan, biện hộ rằng người dân cần những sản phẩm này và ông quảng cáo trên Facebook lẫn WhatsApp. Nhà bảo tồn Henry Erikowa cảnh báo việc quảng cáo cho phép cả người có và không có giấy phép cùng bán, và ông kêu gọi siết chặt kiểm soát tại cửa nhập, đẩy nhanh xử lý vi phạm và hoàn thiện quy định để giảm giao dịch trái phép.
Từ khó
- buôn bán — mua và bán hàng hóa hoặc dịch vụ
- thú rừng — động vật hoang dã sống trong rừng
- đa dạng sinh học — số lượng và loại sinh vật trong một hệ sinh thái
- mã hóa đầu cuối — kỹ thuật bảo vệ tin nhắn giữa hai bên giao tiếp
- hun khói — phương pháp chế biến bằng khói để bảo quản
- truy vết — tìm kiếm nguồn và các liên hệ để theo dõi
- trái phép — hành vi trái luật, không được pháp luật cho phép
- quảng cáo — thông tin để giới thiệu và mời mua sản phẩm
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ các nền tảng mạng xã hội nên làm gì để giảm buôn bán thịt thú rừng? Nêu hai biện pháp và lý do.
- Việc sử dụng dịch vụ nhắn tin mã hóa khiến quản lý khó khăn. Bạn thấy lợi ích và rủi ro của mã hóa đầu cuối là gì?
- Theo bạn, buôn bán thịt thú rừng (tươi hoặc hun khói) ảnh hưởng thế nào tới sức khỏe cộng đồng và đa dạng sinh học?
